Fizarana I: Topimaso ankapobeny
Toko fototra: Apokalypsy 3:14–22, Jeremia 31:3
Tsianjery: Jaona 15:9,
Amin'ity lesona ity, hiatrika ny zava-misy marina momba ny toe-panahintsika ankehitriny amin'ny maha-fiangonana antsika isika. Ity zava-misy ity dia mahakasika antsika miaraka amin'ny maha-vahoakan'Andriamanitra antsika, ary koa ny maha-olona manokana antsika. Ny fanadihadiana ny toe-piainantsika dia hatao manoloana ny hafatra apokaliptika ho an'ny fiangonana tany Laodikia. Ity hafatra ity no faha-fito sady farany amin'ireo taratasy ho an'ny fiangonana tany Azia Minora, araka ny hita ao amin'ny bokin'ny Apokalypsy. Ireo taratasy fito ao amin'ny toko faha-2 sy faha-3 dia faminaniana mahafaoka ny tantaran'ny fiangonana kristiana, nanomboka tamin'ny vanim-potoanan'ny fiangonana voalohany ka hatramin'ny andro farany. Andriamanitra mihitsy no miteny amin'ny fiangonany amin'ireo taratasy ireo.
Mazava ho azy fa ireo fiangonana fito tany "Azia" ireo dia tsy manondro ara-bakiteny fotsiny ireo fiangonana amin'izao fotoana izao, izay hita ho maro lavitra noho ny tamin'ny andron'i Jaona. Fa kosa, araka ny fomban'ireo faminanian'ny Testamenta Taloha (Dan. 2, 7, 8; Jer. 6:2), ny bokin'ny Apokalypsy dia mampiasa sary an'ohatra mba hampitana ny hafatra eskatolojika (momba ny andro farany). Manokana, ireo fiangonana ara-bakiteny, miaraka amin'ny toetrany ara-tantara sy ara-jeografika, dia ampiasaina ho fanehoana an'ohatra ny fahamarinana ara-paminaniana. Ohatra, ny fijerena haingana ny fivoaran'ny fihetsiky ny Tompo ho an'ny fiangonany, araka ny aseho amin'ireo taratasy fito, dia milaza fa ny fiavian'ny Tompo ara-bakiteny dia mihamanatona hatrany:
-
Efeso: Ny Tompo dia "mandeha" (Apo. 2:1).
-
Smirna: Ny Tompo dia "Ilay efa maty nefa velona indray" (Apo. 2:8).
-
Pergamosy: Ny Tompo dia mananatra ny vahoakany mba "hibebaka, fa raha tsy izany, dia ho avy aminao haingana Aho" (Apo. 2:16).
-
Tiatira: Ny Tompo dia manentana mafy ny vahoakany mba hihazona mafy izay ananany "mandra-piaviko" (Apo. 2:25).
-
Sardy: Ny Tompo dia mampitandrina ny vahoakany fa raha tsy mihazona mafy sy mibebaka izy ireo, "dia ho avy aminao toy ny mpangalatra Aho" (Apo. 3:3).
-
Filadelfia: Ny Tompo dia miantso hoe: "Indro, avy faingana Aho!" (Apo. 3:11).
-
Laodikia: Ny Tompo dia milaza ny maha-akaiky ny toerany manoloana ny fon'ny vahoakany, manambara hoe: "Indro, mijoro eo am-baravarana Aho ka mandondòna" (Apo. 3:20).
Ny hafatra ho an'ny Laodikiana dia manamarika, noho izany, ny fotoana lehibe indrindra maha-akaiky indrindra ny fiavian'ny Tompo: mandondòna eo am-baravaran'ny fo Izy ankehitriny. Miandry ny valintenintsika amin'ny fanasany feno fahasoavana Izy mba hamela Azy hiditra ka hitoetra ao amintsika (vakio koa ny Kol. 1:27).
Fizarana II: Fanazavana
Sava-ranonando: Ny taratasy ho an'ny fiangonan'i Laodikia dia faminaniana izay manambara mialoha ny toe-panahin'ny vahoakan'Andriamanitra amin'ny andro farany ary mamporisika azy ireo hamaly izany mifanaraka amin'izany. Ny Mpanoratra ny hafatra dia voatondro amin'ny anarana telo, izay manondro ny tantaran'ny olombelona hatramin'ny farany ka hatramin'ny voalohany, manaraka ny filaharan'ny vokatry-antony-vokatra izay fomba fampisaina Hebreo. Ny anarana voalohany dia ny "Amena" (Apo. 3:14), ny teny izay mamarana ny vavaka kristiana ary maneho ny fanantenana eskatolojika amin'ny fahatanterahan'ny fampanantenan'Andriamanitra ny famonjena (2 Kor. 1:20). Ny anarana hoe "Vavolombelona mahatoky sy marina" dia manondro ny fanatrehan'Andriamanitra mandritra ny fandehan'ny tantaran'ny olombelona. Ny hoe "Fiandohan'ny zavatra noharin'Andriamanitra" kosa dia manondro ny Mpamorona izay nanomboka ny tantara. Ireo anarana ireo dia mampitodika antsika indray any amin'ny famaritana an'i Jesosy Kristy, araka ny hita ao amin'ny fahitana fampidirana ao amin'ny Apokalypsy momba ny Zanak'olona, izay aseho ho "Vavolombelona mahatoky" sy "Lahimatoa amin'ny maty" (Apo. 1:5).
Ny taratasy ho an'ny fiangonan'i Laodikia dia misy tarehin-tsoratra telo lehibe: (1) ny iraka, izay anjelin'ny fiangonana any Laodikia (Apo. 3:14); (2) ny Mpanoratra ny taratasy, dia i Jesosy; ary (3) ny olona izay mandray ny hafatra. Ny hafatra kosa dia mizara efatra. Voalohany, Andriamanitra dia aseho ho Mpitsara izay mahalala (Apo. 3:15). Faharoa, mitodika amin'ny vahoakan'Andriamanitra ny saina, izay tsy mahatsapa ny tena toe-pahasalamany (Apo. 3:16, 17). Fahatelo, ny Tompo dia mamaly ny fahorian'izy ireo ary manoro hevitra ny vahoakany ny amin'ny fanafody (Apo. 3:18). Fahefatra, ny taratasy dia manambara ny halehiben'ny fitiavan'Andriamanitra ny vahoakany (Apo. 3:19–21).
Handinika akaiky kokoa ny fizarana tsirairay isika amin'izao fanazavana manaraka izao.
Fizarana 1: Ny Mpitsara ny Vahoaka
Amin'ity fizarana voalohany ity, ny Tompo dia mampatodika ny vahoakany amin'ny fizahana ny toetrany. Saingy na dia alohan'ny hamaritany ny aretiny aza, dia mampahatsiahy azy ireo ny fahalalany ny zava-drehetra Izy: "Fantatro ny asanao" (Apo. 3:15). Ao amin'ny Salamo, i Davida dia manomboka ny vavaka fia confession-ny amin'izany fahatsiarovan-tena izany koa: "Jehovah ô, efa nandinika ahy Hianao ka mahalala ahy" (Sal. 139:1). Tsy afaka mandositra ny mason'Andriamanitra ny olona: "Aiza no handehanako hiala amin'ny Fanahinao?" (Sal. 139:7). Andriamanitra dia hita ho toy ny Mpitsara izay mahita ny zavatra rehetra (Heb. 12:23, 2 Tim. 4:1, Ohab. 5:21, Ohab. 15:3). Tsy misy fialana na famitahana ny maso mandindona an'ilay Mpitsara lehibe, izay Mpamorona antsika koa: "Fa Hianao no namorona ny voako" (Sal. 139:13); ary "Izay nanao ny maso, tsy hahita va Izy?" (Sal. 94:9).
Zava-dehibe ny manamarika fa, araka ny fanaon'i Mika mpaminany fahiny (Mika 1:10–16), i Jaona dia mampiasa ny dikan'ny anaran-tany, izay manome lanja ara-panahy lalina ny soratra masina. Noho izany, ny anarana hoe Laodikia, izay midika hoe "fitsaran'ny vahoaka", dia mampahatsiahy ny vahoakan'Andriamanitra fa hanao zavatra telo ho azy ireo Izy: (1) Hamoaka didy tsara sy marina ho azy ireo Izy amin'ny andro fitsarana; (2) Hamaly faty ho azy ireo amin'ny fahavalony Izy; ary (3) ny dikan'ny anarana hoe Laodikia, "fitsaran'ny vahoaka", dia mampahatsiahy antsika ny asan'i Kristy nisolo toerana antsika mba hamonjena ny mpanaraka Azy amin'ny fahatezeran'Andriamanitra marina sy masina noho ny ota. Ny fitakiana marina an'ny lalàna dia efa tanteraka tamin'ny alalan'ny sorona fanavotana nataon'i Kristy. Noho izany, Andriamanitra dia afaka manafaka ny vahoakany amin'ny famindram-po amin'ny sazin'ny ota. Amin'ny heviny feno indrindra, amin'ny maha-Ilay manova ny fanamelohana ho faty ho azy ireo amin'ny alalan'ny fandraisana ny sazy ho an'ny Tenany, i Kristy dia mijoro ho "fitsaran'ny vahoaka".
Fizarana 2: Ny Toe-pahasalaman'ny Vahoaka
Ny fiampangana voalohany nataon'Andriamanitra an'i Laodikia dia mahakasika ny fivavahany. Tsy "mangatsiaka na mafana" izy ireo fa matimaty (Apo. 3:15, 16).
Ny vahoakan'Andriamanitra dia milaza fa "manan-karena" (Apo. 3:17). Izany hoe, manan-karena amin'ny fahamarinan'ny Baiboly izy ireo; "ny sisa" mantsy izy ireo. Mihevitra izy ireo fa laos dikaios, "vahoaka marina" (mampihomehy fa dikan'ny anarana hoe "Laodikia" koa izany). Kanefa, meloka amin'ny tsy fahampiana dimy sosona izy ireo: mahantra, fadiranovana, ory, jamba, ary mitanjaka. Mino izy ireo fa mahita; milaza ho manana fahatakarana ara-panahy lehibe izy ireo. Mirehareha amin'ireo fahamarinana lehibe izay nankinina taminy izy ireo. Kanefa, tsy mahavita mahita ny toetrany manokana na ny tena zavatra ilainy: tsy manana ny Fanahy Masina izy ireo. Tsy nohamasinin'ireo fahamarinana izay lazainy fa inoany izy ireo. Ny filazany tena ho matoky tena sy ny tsy fahafahany mahita ny zavatra ilainy no miteraka sy mamahana ny fieboeboany sy ny tsy fahampian'ny fanetren-tenany: noho izany, mirehareha izy ireo fa "tsy manan-java-manahirana" (Apo. 3:17). Tsy mahatsapa ny filàna hianatra na inona na inona koa izy ireo, na hitombo, na hiova, na hahatsapa ny anton'ny toe-pahasalamany mampalahelo. Vokatr'izany, tsy mahatsapa ny filàna hibebaka izy ireo.
Fizarana 3: Ny Anatry ny Tompo
Raha jerena ny toe-pahasalaman'ny vahoaka, ny anatry ny Tompo ho an'i Laodikia dia valiny mivantana amin'ireo zavatra telo ilain'izy ireo. Ny filàna voalohany dia mahakasika ny fieken-pinoany, izay ampitahaina amin'ny rano matimaty. Ny rano matimaty dia maharikoriko sotroina. Noho izany antony izany, mampitandrina ny vahoakany Andriamanitra fa "handoa anao hiala amin'ny vavako Aho" (Apo. 3:16). Izany hoe, handoa azy ireo Izy, tahaka ny nampitandremana an'i Isiraely fahiny tamin'ny Testamenta Taloha (Lev. 18:25). Ny hoe tsy mangatsiaka na mafana ny vahoakan'i Laodikia dia manondro koa ny fisainany mamitaka fa manan-karena amin'ny fankasitrahan'Andriamanitra izy ireo, nefa ny mifanohitra amin'izany no misy: mahantra ara-panahy izy ireo.
Ny torohevitr'Andriamanitra ho an'i Laodikia, voalohany, dia ny hividy aminy volamena voadio tamin'ny afo. Ity antsipiriany kely momba ny hatsaran'ny volamena ity dia manana dika lehibe: milaza izany fa tsy tokony hianina amin'ny volamena mora vidy, mifangaro kofehin-javatra ny vahoakan'Andriamanitra. Tsy tokony hianina amin'ny volamena sandoka koa izy ireo, izay manana ny loko sy ny fisehoan'ny volamena tena izy fotsiny. Amin'ireo sary an'ohatra ireo, ny Tompo dia mampitandrina ny vahoakany amin'ny fivavahana sandoka sy ivelany fotsiny. Noho izany, mamporisika ny vahoakany Andriamanitra hividy ilay zavatra tena izy aminy.
Ny torohevitra faharoa nomen'Andriamanitra dia mahakasika ny fitafian'ny vahoakany. Satria mitanjaka izy ireo, dia manoro hevitra azy ireo Andriamanitra mba hividy koa "fitafiana fotsy mba hitafianao" (Apo. 3:18). any an-kafa ao amin'ny Apokalypsy, i Jaona dia milaza amintsika fa i Jerosalema Vaovao, ilay ampifandrin'ny Zanak'ondry, dia "mitafy rongony madinika sady mamirapiratra no madio: fa ny rongony madinika dia ny asa marina nataon'ny olona masina" (Apo. 19:8). Satria ny fahamarinantsika, amin'ny tsara indrindra, dia toy ny "voron-damba maloto" (Isa. 64:6), dia mila ny fahamarinan'i Kristy isika mba hanarona ny fitanjahantsika, araka ny asehon'ny fitafiana fotsy. Ny hafotsiany dia maneho ny fahadiovana, mampiseho ny fahamarinan'i Kristy izay nampidirina sy nomena antsika. Satria tsy mahavita mahita ny tena toetrany ny vahoakany, dia manoro hevitra azy ireo Andriamanitra mba hanosotra ny masony amin'ny "odi-maso" mba hamerenana ny fahitany. Amin'izay dia mety ho tonga saina amin'ny fitanjahany sy ny filàny fatratra ny fanafody natokana ho azy izy ireo.
Fizarana 4: Ny Fitiavan'ny Tompo
Ny fizahana nataon'Andriamanitra ny tena toetry ny vahoakany dia natao mba hanairana ao anatin'izy ireo ny fahatsapana ny tena tsy fahafahany manao na inona na inona, sy ny tsy fisian'ny fanantenana, raha tsy misy Azy (Apo. 3:15–18). Avy eo, ao amin'ny andininy faha-19, Andriamanitra dia maneho ny halehiben'ny fitiavany tsy hita fetra.
Ny mpaminany Jeremia dia mampiasa io fiteny io ihany rehefa miresaka momba ny "fitiavana mandrakizay" an'Andriamanitra (Jer. 31:3). Ny teny Hebreo hoe 'olam, izay adika matetika hoe "mandrakizay", dia manondro mihoatra noho ny toetra ara-potoana fotsiny na faharetana lava. Ity teny ity dia fomba filaza anehoana ny hevitra momba ny hafanam-po lehibe. Izany hoe, ny fitiavan'Andriamanitra dia tena mahery vaika sy lehibe tokoa ka tsy hay refesina. Mitovy amin'ny toetra tsy hita fetran'ny mandrakizay mihitsy izany. Ny fandraisana anjaran'ny fitiavan'Andriamanitra mandrakizay dia nambara tamin'ny vahoakany mba hanairana ao anatin'izy ireo valiny tsara amin'ny famaizany: "Koa mazotoa ary mibebaha" (Apo. 3:19).
Amin'izao fotoana izao, rehefa avy nanao ny teny fanairana ho mpitandrina Izy, dia manjary miantefa amin'ny tena manokana kokoa ny tenin'ny Tompo. Hatramin'izao, Andriamanitra dia niteny tamin'i Laodikia tamin'ny fitambarany ho vahoakany, ho toy ny fitambaran'ny fiangonana amin'ny andro farany. Ankehitriny, ao amin'ny andininy faha-20, dia mitodika tampoka amin'ny mpino tsirairay ao anatin'io fiangonana io Izy, amin'ny maha-olona tokana izay tiany manokana sy iarahany manana fifandraisana miavaka. Zava-dehibe ny fahafantarana fa amin'ny famerimberenana apokaliptika ny isa fito, ny matoanteny hoe "tiako", amin'ny mpisolo tena voalohany, dia arahina matoanteny fito hafa izay maneho ny fitiavan'ny Tompo mahery vaika sy manokana ho antsika tsirairay avy (Apo. 3:19–21): (1) "mananatra," (2) "manasazy," (3) "mijoro eo am-baravarana," (4) "mandondòna," (5) "hiditra ao aminy Aho," (6) "hiara-misakafo aminy Aho, ary izy amiko," ary (7) "homeko hipetraka amiko eo amin'ny seza fiandrianako."
Fizarana III: Fampiharana amin'ny fiainana
Torohevitra ho an'ny mpampianatra: Mangataha mpilatsaka an-tsitrapo hamaky indray ny hafatra ho an'ny fiangonan'i Laodikia ao amin'ny Apokalypsy 3:14–22. Avy eo, iaraho midinika amin'ny kilasinao ireto hetsika sy fanontaniana manaraka ireto.
Ny tsikeran'Andriamanitra amin'ny Fiangonany:
-
"Tsy mangatsiaka na mafana ianao" (Apo. 3:15). Mitadiava tranga izay nahatanterahan'ity faminaniana ity tao amin'ny fiangonana sy tao anatin'ny zavatra niainanao manokana.
-
Inona no azonao atao mba hamahana ny olan'ny fahamatinana nefa tsy ho latsaka amin'ny fanatizisma?
-
"Hianao milaza hoe: Manan-karena aho . . . ka tsy manan-java-manahirana" (Apo. 3:17). Tanisao ireo tranga izay nireharehan'ny fiangonanao, tamin'ny lasa na tamin'ny ankehitriny, izay nampidi-doza azy, tamin'ny harena ara-panahy, ara-materialy, na ara-misiona ary ny zava-bitany.
-
Ahoana no anampian'ny anatry ny Tompo ho an'ny fiangonan'i Laodikia amin'ny fiarovana amin'izany toetra feno avonavona izany?
Ny fitakian'Andriamanitra
-
"Hividy volamena voadio tamin'ny afo amiko" (Apo. 3:18).
-
Ho fieritreretana: Ao amin'ny Apokalypsy 3:18, i Kristy dia manao antso izay mifanohitra amin'ny fomban'ny olombelona sy ny ezaka ataon'ny olombelona mba hahatratrarana ny fahamarinana. Ny fampiharana mivantana an'ity torohevitra ity dia mahakasika ny filàna hitady ny fanambaran'Andriamanitra sy hikaroka ny Soratra Masina amim-pahamatorana. Tsy tokony hikaroka fotsiny isika mba hahitana rantsan-kevitra hiarovana ny rafi-pahamarinantsika, toy ny amin'ny andiana andininy fanamarinana. Tsy maintsy mifaly koa isika amin'ny fahitana ny fahamarinana izay hanaitra, hanohitra, ary hanakorontana ireo hevitra efa raikitra, ka hitarika antsika amin'ny fibebahana sy ny fanovana antsika ho amin'ny endrik'Andriamanitra. Ny fitadiavana volamena voadio ao amin'ny fandoroana ny fahoriana koa dia manondro ny fitiavana sy ny finoana izay mivelatra eo afovoan'ireo fanamby sy fijaliana izay miaraka amin'ny safidy handeha miaraka amin'Andriamanitra.
-
Inona no dikan'ny torohevitry ny Tompo hoe mitafy "fitafiana fotsy" (Apo. 3:18) ho anao amin'ny dianao ara-panahy?
-
Inona no tsy maintsy ataonao mba hahazoana ireo akanjo fotsy ireo?
Hetsika: Ny Fitiavan'Andriamanitra
Asao ny mpianatrao mba hitazona diary mandritra ity telovolana ity, handraketana tantara eo amin'ny fiainany izay niainany ny fitiavan'Andriamanitra. Asaivo mieritreritra na mandinika ireto fanontaniana manaraka ireto izy ireo ary manoratra ny valinteniny:
-
Oviana ianao no voasazin'Andriamanitra?
-
Oviana ianao no nitomany teo am-pototry ny hazo fijaliana?
-
Oviana ianao no nandre an'Andriamanitra nandondòna teo am-baravaran'ny fonao?
-
Oviana ianao no namaly tamim-pifaliana ny antsony?
-
Moa ve ianao efa niaina fotoana manokana niaraka tamin'ny Tompo tao anatin'ny vavaka mangina?
-
Moa ve ianao efa nahita mazava ny tanan'ny Tompo tamin'ny tranga manokana teo amin'ny fiainanao?
Add comment
Comments