NY FAHOTANA, NY FILAZANTSARA ARY NY LALANA - Fampidirana.

Hodinihina mandritra ny herinandro:

Mpits. 14; Mar. 9:42-48; Rôm. 3:20; Mat. 5:17,18; Rom. 3:28; Mat. 7:24-29.

Tsianjery :

"Tsy hohadinoiko mandrakizay ny didinao; fa ireny no amelomanao ahy. Anao aho, vonjeo aho; Fa ny didinao no tadiaviko." - Sal. 119:93,94.

Tsy misy isalasalana fa ny fahotana no sakana lehibe indrindra ho an'ny fifandraisana ety amin'Andriamanitra. Tsy mampisaraka antsika amin'Andriamanitra ankehitrtiny fotsiny ny fahotana (Isa. 59:2), fa mamitaka, mandratra sy mikiky ary manimba antsika amin'ny farany. Ny ady atao amin'ny fahotana sy amin'ny tena no ady lehtibe indrindra hatrehintsika, ary ny vokatr'izany dia goavana tokoa, eny mandrakizay mihitsy aza.

Misy ireo izay mandray ny fahotana ho toy ny ampahan-javatra tsy maintsy misy eo amin'ny fiainana. Toetra raiki-tampisaka amin'ny olombelona rahateo ny mitady fahafinaretana. Nefa moa ve isika hanamaivamaivana ny fahotana satria efa mahazatra loatra ny fiarahamonina izany? Mety hitandrintandrina isika rehefa miresaka momba nyfahotana noho nytahotra andrao hanafintohina olona iray ny fiantsoana izany amin'ny anarany, nefa arakaraka ny ifidianantsika hiaina finaritra miaraka amin'ny fahotana no hanalavirantsika ny fifandraisana tsara amin'Andriamanitra.

Eny tokoa, samy efa nanota ny tsirairay, ary mampalahelo no sady mandratra ny hafa sy nytenantsika ary Andriamanitra ny eritreritsika, ny antony manosika antsika hanao zavatra, ary ny asa sy ny teny ataontsika. Raha ny marina, dia manimba ny fifandraisantsika amin'Andriamanitra ny fahotana, nefa Andriamanitra efa nampiseho ny Tenany tamintsika amin'ny alalan'nY fahafantarana ny didiny izay mampihanjahanja ny fahotana eo amin'ny fiainantsika.

Andeha hodinihintsika amin'ity herinandro ity ny antony nanomezan'Andriamanitra antsika ny didy folo. Ary rehefa mandika lalàna ny olona iray (izany hoe manota), inona na iza no afaka hanampy amin'ny famerenana amin'ny laoniny ny fifandraisany amin'Andriamanitra?

ZAVA-MAHAVARIANA SY FAKAMPANAHY

Vakio ny amin'ny fakam-panahy nahazo an'i Samsona ao amin'ny Mpits. 14 sy ny Mpits. 16:1,4,16,17. Na dia nantsoina ho amin'ny tanjona iray manokana aza i Samsona, dia tsy nanohitra ny fakam-panahy izy raha nanompo an'Andriamanitra. Inona no lesona azontsika tsoahina avy amin'ny fiafaran'ny fiainany?

Tena zava-misy tokoa ny fifanandrinan'ny tsara sy ny ratsy, ary isika rehetra no voakasik'izany. Ny ady izay nanomboka tany an-danitra dia mitohy sy miseho eo amin'ny fiainantsika tsirairay koa.

Fantatr'i Satana fa tsy maintsy mampiasa ny heriny rehetra izy amin'izao fotoana iainantsika izao, mialoha indrindra ny fiverenan'i Jesôsy , mba hanakanana antsika tsy hanana fifandraisana ety amin'Andriamanitra. Angamba ianao efa variana tamin-javatra iray izay tsy tena ratsy akory raha jerena, saingy nandany betsaka ny fotoanao sy ny herinao ka zara raha nisy sisa tavela ho an'Andriamanitra izany. Mety ho asa izany. na tambajotran-tserasera, na fiantsenana, na fanatanjahantena na koa hanina. Raha mandini-tena tsara isika dia hahita fa ny fividianana na fampiasan-javatra tafahoatra sy ny tsy fifandanjana eo amin'ireo zavatra ireo dia mampihena be ny fotoana atokantsika ho an'Andriamanitra sy ho an'ny hafa. Fantatr'ilay fahavalo ny tsirairay avy amin'ireo fahalementsika sy ny karazan-javatra mety hahavariana antsika sy hanakana antsika tsy hanana fotoana hiarahana amin'Andriamanitra. Tokony hotsaroantsika ny hitady an'Andriamanitra aloha (Mat. 6:33) alohan'ny hihazakazahantsika hiatrika ny tontolo andro sy izay mety hiseho mandritra izany.

Takatr'i Jesôsy ny toerana misy antsika, nefa mananatra antsika izy noho ny tsy firaihantsika (Apôk. 3:14-22). Na dia Andriamanitra aza izy, dia efa olombelona koa ka nahatsiaro ho vizana, tahaka antsika ihany (Jao. 4:6). Nahafantatra ireo tsindry ntipahazo ny oiona eo amin'ny fiainana izy, tahaka antsika ihany, ka matetika no nisintaka mba hivavaka tamin-dRainy hahamaivana izany (Lio. 5:16; Lio. 6:12; Mar. 1:35; Mat. 14:23). Fantany fa ny fotoana iresahany amin-dRainy no zavatra tsara indrindra azony atao mba hahazoana hery indray hanoherana ny fakam-panahy. izany koa no fomba tsara sy azo antoka indrindra ho antsika.

Lavo i Samsona noho ny fiheverany ny tenany ho mahery. Niantehitra tamin'ny herin'ny tenany izy mba handreseny ny fakam-panahy. Isan'andro, ny tsirairay avy amintsika dia miatrika tolona ifanaovana amin'ny fahotana raha miezaka mamely ny fifandraisantsika amin'Andriamanitra ny fahavalo mba hampalemy sy hanimbana izany. Fantany ny fahalementsika ary mikendry izany indrindra izy mba hanimbana ny fifandraisantsika amin'Andriamanitra sy hampidirana ny fahatsiarovan-tena ho meioka ao anatintsika ary koa hahatonga antsika hahatsiaro ho tsy mendrika. (zany rehetra izany anefa dia mitarika antsika hanalavitra an'Andriamanitra. Ny devoly dia miasa mafy mba hanembantsembanana ny eritreritsika sy ny fikasantsika ary ny asantsika, hahazoany mifehy sy mangeja ny lafiny sasany amin'ny fiainantsika. Tsarovy anefa: ny finoantstika no hanampy antsika hijoro, ary ny finoana dia avy amin'ny fandrenesana ny Tenin'Andriamanitra.

lnona ny tolona atrehinao izao? Ahoana no ahafahan'ny Tenin'Andriamanitra rnanampy anao amin'izany?

IREO MANDA MIARO NY FIFANDRAISAKO AMIN’ANDRIAMANITRA.

Marobe ireo hafatra ao amin'ny Baiboly izay miresaka momba ny fifandraisantsika amin'Andriamanitra sy ireo fefy manakana antsika tsy hitombo ao amin'i Kristy. Diniho ireto teny nambaran'i Paoly sy i Jesôsy ireto:

"Koa izay manao azy fa efa mijoro tsara, dia aoka izy hitandrina, fandrao ho lavo." - 1 Kor. 10:12. Toa an'i Samsona, hahalavo anao ny fianteheranao amin'ny tenanao.

"Aza mba mitsoka trompetra eo anoloanao tahaka ny fanaon'ny mpihatsaravelatsihy (...) mba hankalazan'ny olona azy" - Mat. 6:2. Atsaharo ny filazana amin'ny hafa fa tsara ianao! Manetre tena, tahaka izay nataon'i Jesôsy.

"Fa Izaho kosa milaza aminareo fa izay rehetra mijery vehivavy hila azy dia efa nijangajanga taminy tam-pony sahady. Fa raha ny masonao ankavanana no manafintohina anao, dia esory hiala izy, ka ario ho afaka aminao." - Mat. 5:28,29. Ataovy izay rehetra azo atao mba hialan'ny filan-dratsy ao am-ponao, satria izany no sakana ho an'ny fifandraisanao amin'Andriamanitra.

"Aza mitsara, mba tsy hotsaraina hianareo. Fa araka ny fitsarana ataonareo no hitsarana anareo." - Mat. 7:1,2. Atsaharo ny fanakianana sy ny fitsaratsarana ny hafa, Andriamanitra no Mpitsara, koa aoka izy no hanao izany asa izany (1 Kor. 4:5).

"Fa Izaho kosa milaza aminareo hoe: Tiava ny fahavalonareo, ary mivavaha ho an'izay manenjika anareo." - Mat. 5:44. Atsaharo ny fankahalana ireo fahavalonao. Rehefa mahatsa-pa fihetsehampo miiba manoloana ireo nanao ratsy taminao ianao, dia mametraka sakana ho an'ny fifandraisanao amin'Andriamanitra avy hatrany izany. Izao no ataovy: manomboha mivavaka ho an'ireo fahavalonao ary jereo ny fiovana aterak'izany eo amin'ny fiarahanao mandeha amin'Andriamanitra ary koa eo amin'ny fifandraisanao amin'ny hafa.

"Fa Izaho kosa milaza aminareo hoe: izay rehetra tezitra amin'ny rahalahiny dia mendrika ho-helohina amin'ny fitsarana." - Mat. 5:22. Angamba ianao efa niezaka nanamarina ny antony itabatabanao amin'ireo izay akaiky anao. Inona anefa ny fiantraikan'ny fahatezeranao amin'ny fifandraisanao amin'Andriamanitra, raha tsy horesahina ny momba ireo olona mahatezitra anao? Lafin-javatra vitsivitsy ihany ireo, amin'izay mety mahalavo antsika.

Nanome fampitandremana mikasika izay tokony hataontsika i Jesôsy, rehefa mitarika antsika hanota ny tanantsika sy ny tongotsika ary ny masontsika. Inona izany fampitandremana izany? Vakio ny Mar. 9:42-48.

Ny hoe manapaka ny tananao na ny tongotrao na koa manaisotra ny masonao, raha izany no mahatonga anao hanota, dia azo lazaina ho tafahoatra. Ninian'i Jesôsy nolazaina mihitsy anefa izany mba hanehoana fa tsy zava-maivamaivana ny fahotana eo imasony, sy ny fiantraikan’izany eo amin'ny fiainantsika. Manao ahoana kosa ny fomba fijerinao ny fahotana?

NY LALANA.

Ahoana no hamaritanao sy hanoritsoritanao ny fahotana amin'ny olona iray tsy Kristianina? Ahoana no amaritan'ny Baiboly ny fahotana? Vakio ny Rom. 3:20 sy ny 1 Jao. 3:4.

Ny fahotana dia fandikana ny lalàn'Andriamanitra (1 Jao. 3:4), ary fironana ao anatintsika koa izany (Sal. 51:5; Jer. 17:9). Araka izany, ny lalàna no mampiseho mazava ny tena toetry ny fahotana. Toy ny fanaovana solomaso mba hahitana mazava izay manodidina antsika, na koa ny fampiasana fitaratra mba hahitantsika ny sarintsika izany. Mitondra fahazavana sy fandresen-dahatra eo amin'ny fiainantsika sy ny toetrantsika ny lalàna, ary asehony antsika miaraka amin'izany ny toetran'Andriamanitra sy izay zava-dehibe Aminy.

Ny rantsan-tanan'Andriamanitra mihitsy no nanoratra ny didy folo (Eks. 20:3-17). Namerina nilaza ny lanjan'ireo didy ireo i Jesôsy: "koa tiava an'i Jehôvah Andriamanitrao amin'ny fonao rehetra sy ny fanahinao rehetra sy ny sainao rehetra ary ny herinao rehetra (Deo. 6:4,5). Ary ny faharoa dia izao: Tiava ny namanao tahaka ny tenanao (Lev. 19:18). Tsy misy didy hafa lehibe noho ireo." - Mar. 12:30,31. Izao no nanampiany izany: "izany didy roa izany no ihantonan'ny Ialana rehetra sy ny mpaminany." - Mat. 22:40.

Ny tenin'Andriamanitra tamin'ny Isiraely teo an-tendrombohitra Sinay sy ho antsika ankehitriny (Heb. 1:1,2) dia mampiseho fa mahakasika indrindra ny fifandraisana ny lalana. Nomen'Andriamanitra ny lalàna ho fefy hiarovana ny fifandraisantsika Aminy sy amin'ny hafa. Nasehon'i Satana tamin'ny endriny tsy izy anefa ny hatsaran'ny lalan'Andriamanitra mba hahitan'ny olona sasany azy ho toy ny enta-mavesatra. Fisehoana ho fatra-panara-pitsipika no matetika ampifandraisina amin'ny lalana fa tsy fitiavana sy fahalalahana; nefa ny Baiboly dia milaza izao teny izao amintsika: "Fa izao no fitiavana an'Andriamanitra, dia ny hitandremantsika ny didiny, sady tsy mavesatra ny didiny." - 1 Jao. 5:3.

1. Raha eo amin'ny maridrefy 1 ka hatramin'ny 5, hatraiza ny hasarobidin'ny Tenin'Andriamanitra velona (sy ny lalàna izay tafiditra ao anatin'izany) amiko?

2. Rehefa mieritreritra momba ny lalan'Andriamanitra aho, maneritery ahy ve izany sa mampahatanjaka ahy? Ahoana no hahatakarako bebe kokoa ny lalàna raha toa tsapako fa maneritery ahy izany?

3. Inona no mety hitranga raha toa ny lalarn-pitiavan'Andriamanitra apetrako ho ivon'ny fiainako sy ny ankohonako ary ny fiangonana misy ahy? Mety hanova Inona eo amin'ny fiainako sy ny fifandraisako amin'ny hafa izany?

NY LALANA SY NY FILAZANTSARA.

I Jesôsy mihitsy no nanazava tamin-kery sy namintina tamin'ny teny mazava ny fifandraisany amin'ny Ialàna .

Inona no ambarany mikasika ny Ialàna ao amin'ny Mat. 5:17, 18?

Ny fefy apetraky ny ray aman-dreny ho an'ny zanany no maneho izay zava-manan-danja amin'izy ireo. Tahaka izany koa, ny lalàn'Andriamanitra dia milaza amintsika ny toetrany sy izay zava-manan-danja Aminy. Nomen'Andriamanitra antsika ny lalany mba hiaro ny fifandraisan-tsika Aminy sy amin'ny hafa, satria fantany fa izany no hitarika antsika eo amin'ny Iafim-piainana rehetra raha mitombo ao Aminy isika. Iza amintsika rahateo moa no tsy mbola nijaly noho ny vokatra mahatsiravina nateraky ny fahotana sy ny fandikan-dalana?

Ny fitiavana an'i Jesôsy no tena ivon'ny Ialana. Hoy i Jesôsy: "Raha tia Ahy hianareo, dia hitandrina ny didiko." - Jao. 14:15. Raha tena tia an'i Jesôsy marina isika, dia handeha ho azy ny fitandremantsika ny didiny. Rehefa mazava amintsika ny lalàny, dia hitombo ho azy ny fitiavantsika Azy. Ary izao no zava-dehibe kokoa: ny fibanjinantsika mandrakariva ny hazo fijaliana sy ny fahafatesan'i Kristy ho solontsika no fomba tsara indrindra hampitombo fatra ny fitiavantsika an'Andriamanitra.

Izany no mahatonga ny filazantsara tsy afa-misaraka amin'ny Ialana. Izany hoe, na toy inona aza finoantsika ny Ialana sy ny Ianjan'ny fitandremana azy, dia aoka hotsaroantsika mandrakariva fa eo anatrehan'Andriamanitra, ny Ialàna dia manameloka fotsiny ihany. Tsy mamela heloka na oviana na oviana ny Ialàna, tsy mba manamarina, ary tsy manao fanavotana ho antsika. Nefa ampahafantarin’ny Ialàna antsika kosa ny antony ilantsika famelan-keloka sy fanamarinana ary fanavotana. Izany no antony tsy isarahan'ny filazantsara amin'ny Ialàna , eny, fototra iorenan'ny fahatakarantsika ny Ialana mihitsy aza izany. Ny filazan -tsara, izany hoe ny fahafatesan'i Kristy ho antsika, dia manao izay tsy azon'ny Ialàna atao ho antsika: manamarina antsika eo anatrehan'Andriamanitra.

Vakio ireto toko sy andininy manaraka ireto: Rom. 3:28; Rom. 4:13-16; Gal. 2:16; Gal. 3:13; Fil. 3:9. Inona ny lesona entin'ireo andalan-teny ireo, izay manampy antsika amin'ny maha mpino antsika hitandrina ny Ialana nefa tsy hanao izany ho fitadiavam-pamonjena?

MAHAFANTATRA ARY MANATANTERAKA

Miresaka betsaka momba ny fifandraisana i Jesôsy ao amin'ny Toriteny teo an-tendrombohitra — ny fifandraisana Aminy sy ny fifandraisantsika samy isika. Lalina tokoa ny hevitra fonosin'ny tapany faramparany amin'ny hafatra nambarany: "Tsy izay rehetra manao Amiko hoe: Tompoko, Tompoko, no hiditra amin'ny fanjakan’ny lanitra, fa izay manao ny sitrapon'ny Raiko Izay any an-danitra." - Mat. 7:21.

Hazavain'i Jesôsy fa misy ireo izay hiantso ny Anarany sy hiseho mazava ho mahafantatra ny momba Azy, swingy tsy tena mahalala Azy akory. Mazava loatra fa zava-dehibe ny fikatsahana fahalalana, ary milaza amintsika ny Baiboly fa mety ho ringana ny olon'Andriarnanitra noho ny tsy fisian'ny fahalalany Azy sy noho ny fandavany ny fahalalana Azy (Hôs. 4:1, 6, 10). Tsy tokony hamaivanintsika ny maha zava-dehibe ny fahamarinan'ny Soratra Masina izay tsy voafetran'ny fotoana. Kanefa tsy mahasoa na Inona na Inona izany fahalalana izany raha tsy manova antsika ary koa tsy manamafy ny fanoloran-tenantsika sy ny fiarahantsika mandeha amin'Andriamanitra.

"Ary izao no fiainana mandrakizay, dia ny mahafantatra Anao, Izay Andriamanitra tokana sady marina, sy Jesôsy Kristy, Izay efa nirahinao." - Jao. 17:3. Nambaran'i Jesôsy ireo fepetra ilaina hahazoana miditra any an-danitra: ny fanaovana ny sitrapon'Andriamanitra sy ny fahafantarana Azy — satria tsy mahay manao ny Sitrapony isika raha tsy mahalala Azy. Izany no teboka manan-danja indrindra sy fitakiana ara-drariny indrindra. Raha milaza aminao ny zanakao fa tia anao ary manao izay asainao ataony, dia miseho amin'ny asany ny halalin'ny fitiavany sy ny fanajany anao. Tahaka izany koa, raha tia an'Andriamanitra isika, dia haniry hanao ny Sitrapony, satria fantatsika fa izany no tsara indrindra ho antsika! Ny valiny asetrintsika Azy ary koa ny fankatoavana vokatry ny fitiavantsika Azy, no mampiseho ny tena toetry ny fifandraisantsika Aminy.

Namarana ny Toriteny teo an-tendrombohitra i Jesôsy ka nametraka fihaikana goavana ho an'ireo mpihaino Azy. Inona izany? Vakio ny Mat. 7:24-29.

Raha tena mandre marina ny hafatr'i Jesôsy isika, dia azo antoka fa hanohina ny fontsika sy hanova antsika izany. Kanefa tsy maintsy vonon-kihaino aloha ny sofintsika ary vonon-kandray ny fontsika, mba ho voarakitra ao amin'ny fanahintsika mandritra ny androm-plainantsika ny drafitry ny fiainana izay isian'ny fifandraisana ety dia ety amin'Andriamanitra.

Tsy tsiambaratelo tsy akory izany drafitry ny fifandraisana ety amin'Andriamanitra izany. Aseho ao amin'ireo takilan'ny Teny avy amin'ny tsindrimandrin'Andriamanitra izany, ary atolony ny olona rehetra. Miankina amin'ny tsirairay ny safidy ny handray izany amim-pinoana, sy ny hangataka ny fahamarinan'i Kristy tsy misy pentina ary ny hiaina araka izany fahamarinana izany.

Fianarana fanampiny:

Tsy tokony ho gaga isika raha toa saro-takarina sy mahadiso hevitra ny olona ny lohahevitra mikasika ny lalana satria izany no antony lehibe indrindra nahatonga an'i Satana niady tamin'Andriamanitra. Nisy olona tamin'ny andron'i Jesôsy nihevitra fa tonga Izy hanafoana ny lalana, nefa tsy izany mihitsy no marina. Nanazava ny kalana sy ny toetra kanton'Andriamanitra Izy, ary tonga mba hanatanteraka ny lalana (Mat. 5:17,18). "Fa amin'ny fanajana tsara ny Teny Masin’ Andriamanitra ihany no nety ho nahazoan'ny lsiraelita nanantena hahita ny fahatanterahan'ny fikasanAndriamanitra. Ny fanajana ny lalanAndriamanitra no nanome hely ny Isiraely tamin'ny andro nanjakan7 Davida sy tamin'ireo taona niandohan'ny fanjakan'i Solomona. Tamin'ny finoana ny TeninAndriamanitra no nampisy ny fanavaozana tamin'ny andron’i Elia sy Josia. Ary tamin'io Tenin'ny fahamarinana io ihany koa, izay lova sarobidy nananan'ny lsiraely, no nitokisan'i Jeremia teo amin'ny faniriany hanao fanavaozana." - MM, t. 380.

FANONTANIANA hifanakalozan-kevitra :

1. Manao ahoana ny fijerin'ny kolontsain'ny besinimaro ny fahotana? Ahoana no tokony ho valintenin'ny fiangonantsika manoloana izany?

2. Oviana ianao no nahita mivantana ny fanimban'ny fahotana ny fifandraisan'ny olona amin'Andriamanitra sy amin'ny hafa?

3. Mora sa sarotra ny nankatò ny lalàn'Andriamanitra teo amin'ny fiainanao? Inona avy ireo antony nahatonga izany?

4.Amin'ny maha Advantista antsika, izay mitondra anarana maneho ny fandraisantsika amim-pahamatorana ny lalàna, ahoana no ahafahantsika miaia amin'ny fandriky ny fandalana ny lalana amin'ny fomba hentitra nefa ivelambelany ihany, izany hoe ny fianteherana amin'ny fitandreman-dalàna mba hahazoam-pamonjena? (Alao sary an-tsaina, amin'ny andro fitsarana, inona no hianteheranao rehefa hoentina eo amininyfitsaran'ilay Andriamanitra masina sy tonga lafatra ny fahotanao rehetra: ny fitandremanao ny lalàna sa ny fahamarinana tonga Iafatr'i Jesôsy Ilay nisolo anao?)

5. Inona no mety ho fiantraikaniny fahampian'ny fahalalan’ny olona iray (na ny tsy fahalalany) eo amin'ny fifandraisany amin'Andriamanitra? (Vakio ny Ohab. 24:3,13,14.)

Fizarana I: Topimaso (Overview)

• Andinin-tsoratra Masina Fototra: Matio 5:17, 18

• Iompanan'ny Fianarana: Salamo 119:93, 94; Mpitoriteny 7:29; Matio 7:24–29; Romana 3:20.

Misy tantara iray momba ny zazalahy kambana roa izay nianatra hatramin'ny fahazazany fa fahotana avokoa ny fahafaham-po sy ny fialam-boly rehetra. Noferana tamin'ny fitsipika henjana ny zavatra rehetra nataony: aza mamaky an'ity boky ity, fa fahotana izany; aza mihinana an'izany sakafo izany, fa fahotana izany; aza mihomehy, fa fahotana izany; aza mandeha amin'izany toerana izany, fa fahotana izany.

Rehefa nihalehibe ireto zazalahy ireto, dia nisaraka ny lalan'ny fiainan'izy ireo. Ny rahalahy iray dia lasa natahotra mafy an'ireo zavatra voarara, ka zara raha sahy nivoaka ny tranony noho ny tahotra sao hifandray amin'ny heriny izay handoto azy ara-moraly sy ara-batana. Natahotra hatramin'ny hamoha ny varavarankelin'ny efitranony mihitsy aza izy, ary tsy sahy nihinan-javatra betsaka tamin'ireo vokatra namidy teny an-tsena. Nety ho faty tanora izy tany am-parany noho ny fifadian-kanina tafahoatra.

Ilay rahalahy iray kosa anefa dia niharan'ny olana nifanohitra tamin'izay. Lasa nanana firaiketana mahery vaika tamin'ireo zavatra voarara izy. Nanandrana zava-mahadomelina izy, nisotro toaka tafahoatra, ary nandeha matetika tany amin'ny karazana trano filokana sy toerana ratsy laza rehetra. Lasa nanana fahalianana mafy tamin'ny fihinanana sakafo sasany izay voarara izy. Tsy nanam-potoana nahariana, dia narary ilay zatovo ary maty noho ny fihinanana sy fitondran-tena tafahoatra.

Moa ve ratsy tanteraka ny fampianarana noraisin'ireto zazalahy ireto? Rehefa dinihina tokoa, moa ve tsy tokony hanao izay fara herintsika isika mba hialana amin'ny ota? Ny tena tsy nety tamin'ny fampianarana noraisin'izy ireo dia ny tsy nahafantaran'izy ireo mihitsy hoe inona marina moa ny ota. Tsy azon'izy ireo ihany koa hoe nahoana ny ota no ratsy; noho izany, tsy ampy fitaovana izy ireo hiadiany amin'izany. Amin'ity lesona ity, horesahintsika hoe inona ny ota ary ahoana no handresena izany.

Fizarana II: Fanazavana (Commentary)

Inona ny Ota, ary Nahoana ny Ota no Ratsy?

Ny Tsy Fahafantarana ny Ota. Rehefa tsy miantso ny ota amin'ny teny tena izy isika, dia mampitombo ny olan'ny ota. Ohatra, raha tsy miantso ny fijangajangana ho ota isika, dia mety hampihena ny loza aterany ary, ny ratsy kokoa, dia mampitombo ny fironana handray izany ho zavatra ara-dalàna.

Ny olana amin'ny tsy fahafahana miantso ny ota amin'ny anarany dia tena miely patrana tokoa amin'ny kolontsaina maro ankehitriny. Ao amin'ny fiarahamonina tsy miankina amin'ny fivavahana (secular), dia mety hialana ny fampiasana ny teny hoe "ota" noho ny antony maromaro. Voalohany, ny fiarahamonina tsy miankina amin'ny fivavahana dia mety hiala amin'ny teny hoe "ota" satria manana dika ara-pivavahana izany. Ho an'ny ankamaroan'ny olona, tsy misy ny ota; maneho zavatra izay raràn'Andriamanitra na raràn'ny fivavahana izany. Ho an'ny ankamaroan'ny olona izay tsy mino an'Andriamanitra ary tsy manaraka ny fenitra ara-moraly amin'ny fivavahana, dia tsy misy izany zavatra antsoina hoe ota izany. Mitantara fahadisoana, heloka bevava, fitondran-tena ratsy ara-tsosialy na ara-moraly izy ireo, fa tsy "ota." Araka ny fomba fijeriny, ny firesahana momba ny ota dia lasa tsy misy dikany na raisina ho toy ny fanafihana ny fahafahany mihitsy aza. Na izany aza, ny iray amin'ireo vokany ratsy ateraky ny fandavantsika ny hanaiky ny ota dia ny fijanonana ho tsy mahalala ny ratsy. Noho izany, ho an'ny saina tsy miankina amin'ny fivavahana, ny antony tsy hanaovana "fahadisoana" dia tsy noho izany ratsy na ratsy toetra; fa ny fialana amin'izany dia resaka fitandremana ara-tsosialy na ara-pirenena fotsiny ihany. Ny saina tsy miankina amin'ny fivavahana dia tsy mahalala fa manota izy, satria tsy manana fahalalana momba izay antsoin'ny Baiboly hoe "fahatahorana an'Andriamanitra."

Rehefa nandeha nankany amin'ny tany vahiny i Abrahama, dia nanahy izy tsao hampijalian'ny olona satria ny olona tao dia tsy nanana ny fahatahorana an'Andriamanitra (Genesisy 20:11) nitarika ny fony. Noho izany, ny hevitra momba ny "ota" dia vahiny tamin'izy ireo. Na dia vahiny tamin'izy ireo aza izany hevitra izany, tsy midika izany fa ireo izay tsy miraharaha ny ota dia tsy tompon'andraikitra amin'ny otany. Na dia tsy mino an'Andriamanitry ny Isiraely aza ireo izay tsy mahalala ny otany, io Andriamanitra io ihany no hitsara azy ireo, mitovy tsy miankina amin'ny hitsarany ny olony (Amosa 1, 2). Ary ho an'ireo izay mahalala fa "manota" izy ireo nefa mandà tsy hanaiky izany ho toy izany, fa milaza kosa fa tsy nanota, Andriamanitra dia mampanantena fa hitondra ny teniny hanohitra azy ireo (Jeremia 2:35).

Ny Ota ho toy ny Fihetsehana na Fiovan-javatra (Distortion). Ny teny hebreo nadika hoe ota kḥt’ dia midika ara-bakiteny hoe "tsy nahatratra ny tanjona." Ny "ota" dia takarina ho toy ny "fiviliana," na "fiovana" amin'ny lalana "mahitsy" tany am-boalohany. Ny Mpitoriteny dia mamaritra ny toetry ny olombelona ho toy ny "mibiloka" mampalahelo; tsy azo amboarina izany: "Ny mibiloka tsy azo nahitsy" (Mpitoriteny 1:15). Noho izany antony izany, ny asa fanaovana "ota" dia mifandray amin'ny olana amin'ny "fanadinoana," manondro ny toe-javatra tany aloha izay tsy azo averina intsony, very noho ny fandehan'ny fotoana. Noho izany, misy andinin-tsoratra masina maro ao amin'ny Baiboly izay mamporisika ny olon'Andriamanitra mba tsy hanadino, fandrao ho lavo amin'ny ota tsy ampoizina izy ireo (Deoteronomia 6:12, Deoteronomia 32:18; ampitahao amin'ny Jakoba 1:24).

Ota ho fanoherana an'Andriamanitra. Tany amin'ny Isiraely fahiny, ny ota dia asa ara-pivavahana izay mikasika an'Andriamanitra mivantana, toy ny fanompoan-tsampy (Deoteronomia 9:16) na ny tsy fankatoavana an'Andriamanitra (Deoteronomia 1:41). Ny tsy rariny, na ny fitondran-tena ratsy amin'ny olona, dia noheverina ho ota ho fanoherana an'Andriamanitra ihany koa.

Rehefa nanohitra ny faniriana ratsy nasehon'ny vadin'i Potifara i Josefa, izay nitaona azy hiray fandriana taminy, dia namaritra izany tolo-kevitra izany ho tsy heloka bevava amin'ny vadiny ihany fa ho ota ho fanoherana ny Tompo (Genesisy 39:9). Rehefa nanao fijangajangana tamin'i Batseba i Davida ary nampamono an'i Oria Hetita vadiny, dia takany taty aoriana fa tamin'ny fanaovana izany dia nanota tamin'ny Tompo izy (2 Samoela 12:13).

Taty aoriana teo amin'ny tantaran'ny Testamenta Taloha, ireo mpaminany dia nifanandrina tamin'ireo firenena sy ny Isiraely noho ny fanaovana heloka bevava feno herisetra sy asa tsy ara-moraly izay nandratra ny hafa (Amosa 1:11, Amosa 2:6–8). I Mika aza dia nandeha lavitra tamin'ny fanantitranterana ny fahambonian'ny adidy ara-moraly noho ny fombafomba ara-pivavahana (Mika 6:6–8).

Ny Testamenta Vaovao dia manohy izany lalana izany ihany. Ho an'i Jesosy, raha manota amin'ny namantsika isika na tsy mikarakara azy ireo, dia toy ny nanota taminy na nanao tsirambina Azy ihany (Matio 25:45). Ho an'i Paoly, rehefa manota amin'ireo rahalahy ianareo, dia "manota amin'i Kristy" (1 Korintiana 8:12). Na dia manota amin'ny tenantsika ao amin'ny vatantsika aza isika, dia manota amin'Andriamanitra. Ny mifanohitra amin'izany koa dia marina: ny ota voalohany nataon'i Adama ho fanoherana an'Andriamanitra dia nisy fiantraikany teo amin'ny fiainany sy ny tontolo manodidina azy (Genesisy 3:17–19). Ny ota no antony mahatonga ny fahafatesana ho an'ny olombelona rehetra (Genesisy 2:17), foto-kevitra izay haverina hatrany hatrany ao amin'ny Baiboly (Ohabolana 8:36, Ezekiela 18:4, Romana 5:12). Satria ny vatantsika no tempolin'ny Fanahy Masina, ny manota amin'ny vatantsika dia manota amin'Andriamanitra (1 Korintiana 6:18, 19).

Ahoana no Azontsika Iadiana amin'ny Ota?

Ny Fahalalana ny Ota. Tsy afaka manao na inona na inona hanohitra ny ota isika amin'ny herin'ny tenantsika. Noho izany, ny vahaolana voalohany amin'ny olana dia ny fankatoavana ny ota fotsiny sy ny fanekena fa ny tena maha-izy azy dia ratsy. Noho izany antony izany, mila ny lalàn'Andriamanitra isika. Satria amin'ny alalan'ny "lalàna no ahafantarana ny ota" (Romana 3:20). Ny lalàna dia ampitahaina amin'ny "mpitaiza" izay hitondra antsika ho any amin'i Kristy (Galatiana 3:24). Tahaka ny mpitaiza teo amin'ny fiarahamonina grika fahiny izay nitarika ny zaza ho any amin'ny tompony, ny lalàn'Andriamanitra dia hitarika antsika ho any amin'i Kristy. Rehefa miezaka amin'izany ady amin'ny lalàn'ny fahamarinana izany isika, dia ho tsapantsika ny fahasarotan'izany sy ny fahalevonan'ny fanantenantsika. Ho tsapantsika amin'izay fa ny hany fanantenantsika dia ny handray ny fahasanovan'Andriamanitra (grace).

Ny Lalan'i Adama sy Eva. Andao hodinihintsika ny fiaeken-keloka nataon'i Adama sy Eva. Amin'ny lafiny iray, azontsika tsoahina fa tsapan'izy ireo fa nandika ny lalàn'Andriamanitra izy ireo satria nifitsaka niala teo anatrehan'Andriamanitra marina (Genesisy 3:6–10). Amin'ny lafiny iray hafa, rehefa nangataka azy ireo hiseho Andriamanitra ary nanomboka nanao ny fanadihadiana momba ny zava-nitranga, dia namaly izy roa tamin'ny fiampangana an'Andriamanitra tamin'ny fahadisoany. I Adama dia niresaka momba ny fitanjahany, izay toe-javatra voalohany namoronan'Andriamanitra azy (Genesisy 2:25), ary avy eo niresaka momba ilay vehivavy, izay nomen'Andriamanitra azy (Genesisy 3:12). I Eva kosa dia nanome tsiny ilay bibilava, izay noforonin'Andriamanitra (Genesisy 3:1, 13).

Ny hany andinin-tsoratra masina izay mampiseho ny fiantraikan'ny ota eo amin'ny maha-izy azy an'i Adama sy Eva dia hita ao amin'ny Genesisy 3:22, 23, izay nahatsikaritan'Andriamanitra fa i Adama sy Eva dia tahaka an'Andriamanitra tany am-boalohany. (Mariho fa ny teny hebreo hayah, nadika hoe "efa tonga tahaka ny" ao amin'ny Genesisy 3:22, dia tokony nadika hoe "dia" tamin'ny fotoana lasa, tahaka ny ao amin'ny Genesisy 3:1). Ny fandikana mahazatra hoe "efa tonga tahaka ny" dia manome hevitra diso fa ny ota dia nanamarika fivoarana tsara teo amin'ny toetrany sy ny toerany. Ankoatra izany, ny fandikana toy izany dia manome fahatsapana fa nifanohatra tamin'ny marina ilay bibilava rehefa nampitandrina an'i Eva izy fa Andriamanitra dia tsy te-hahita azy sy Adama ho tonga tahaka Azy (Genesisy 3:5). Raha ny marina, Andriamanitra dia nalahelo noho ilay zava-misy mampalahelo fa, taorian'ny ota, i Adama sy Eva dia namoy ny fitoviany taminy. Andriamanitra irery no manaiky, amin'izay fotoana izay, ny tena fiantraikany ratsy nateraky ny ota teo amin'izy ireo. I Adama sy Eva dia tsy afaka nanao fiaeken-keloka momba ny ota satria namoy ny fifandraisany tamin'Andriamanitra izy ireo. Raha mbola tsy nanota i Adama sy Eva, ny fifandraisany tamin'Andriamanitra dia namela azy ireo hahatsapa ny zava-misy momba ny ota. Raha vantany vao niala teo anatrehan'Andriamanitra izy ireo, dia namoy ny fahafahany manavaka ny tsara sy ny ratsy. Araka ny nambaran'i Ellen G. White: "Amin'ny fampifangaroana ny ratsy amin'ny tsara, ny sainy [Adama] dia lasa nifanjevo, ny heriny ara-tsaina sy ara-panahy dia lasa donto. Tsy afaka nankasitraka ny tsara izay nomen'Andriamanitra malalaka intsony izy."—Education, p. 25.

Ny lesona fototra ianarantsika avy amin'ny fahalovan'ny olombelona dia izao fotsiny: satria nanota ny olombelona, dia namoy ny fahatsapany anatiny momba ny fanavahana izy ireo, ny fahafahana manavaka ny tsara sy ny ratsy. Noho izany, misaraka amin'Andriamanitra, tsy afaka mampiasa izany fitsarana izany amim-pahombiazana isika. Noho izany antony izany, Andriamanitra dia nanome antsika ny lalàna sy ny filazantsara. Mila ny lalàna isika hitarihana antsika amin'ny lalan-tsara. Toy izany koa, mila ny fahasanovan'i Kristy isika mba hanampiana antsika handeha amim-panantenana sy amim-pitiavana amin'izany lalana izany.

Fizarana III: Fampiharana amin'ny Fiainana (Life Application)

Torohevitra ho an'ny Mpampianatra: Mangataha mpilatsaka an-tsitrapo iray hamaky ny eritreritra momba ny ota eto ambany. Manomeza fotoana hifanakalozan-kevitra momba ireo fanontaniana mifandraika amin'izany izay manaraka na hizarana fijoroana vavolombelona araka ny voalaza etsy ambany.

Hodinihina: Moa ve Misy Fotoana ny Ota Lasa Tsy Ota Intsony?

Nisy lehilahy kristiana iray nanao fijangajangana. Rehefa nifanandrina taminy ny namany momba ny tsy fivadihany, dia nanantitrantitra izy fa tsy ota izany satria tia an'ilay vehivavy izy. Satria Andriamanitra dia fitiavana, naneho hevitra ilay lehilahy fa ny zavatra nataony dia neken'Andriamanitra. Taty aoriana, ity lehilahy ity dia nifandray tamin'ny vehivavy hafa, ary avy eo tamin'ny vehivavy nifandimby taorian'izay. Rehefa nifanandrina taminy indray ny namany momba ireto fivoarana farany ireto ary nanontany azy raha mbola manaiky Andriamanitra, dia namaly ilay lehilahy fa tsy mino an'Andriamanitra intsony izy.

Hifanakalozan-kevitra:

1. Mieritrereta tranga teo amin'ny fiainanao, sy teo amin'ny fiainan'ny namanao na tao amin'ny vaovao, izay anamarinana ny ota ary aseho ho toy ny asa tsara mihitsy aza. Inona no fiantraikan'izany fihetsika izany eo amin'ny rafitra ara-moraly eo amin'ny fiarahamonina? Nahoana no mampidi-doza loatra izany fomba fisainana izany?

2. Mieritrereta tranga avy ao amin'ny Baiboly, ny tantara, ary ny zava-mitranga ankehitriny izay nahatonga ny fandroahana na ny fanafoanana ny heloky ny ota nataon'ny olona iray hitondra fitomboan'ny fahantrany na ny fahoriana niainany.

3. Inona no hevitra na porofo hampiasainao hanampiana olona iray hiatrika ny zava-misy marina momba ny otany?

Hodinihina: Ny Ota sy ny Fahasambarana

Mifototra amin'ny asany momba ny fifandraisana misy eo amin'ny etika sy ny fahasambarana, ny mpitsabo aretin-tsaina Henri Baruk dia nanao tsoahankevitra hoe: "Ny olona dia mahita fahasambarana amin'ny fanaovana soa amin'ny hafa. Tsy sambatra isika rehefa mitady ny fahasambaran'ny tenantsika fotsiny. Ny lehilahy izay mitady fahasambarana dia tsy hahita izany mihitsy" (Henri Baruk, ao amin'ny Shabbat Shalom, Desambra 1996).

• Angataho ireo mpianatra ao amin'ny kilasy mba hanome fijoroana vavolombelona momba ny fahasambarana azony tamin'ny fanaovana soa tamin'ny hafa.

• Manapaha hevitra hanampy olona iray izay ao anatin'ny fahasahiranana ara-batana, ara-bola, na ara-panahy amin'ity herinandro ity.