ENJEHINA, NEFA TSY NAFOY

Hodinihina mandritra ny herinandro:

Efes. 3:1; 2 Kor. 4:7-12; Asa 9:16; Filem. 15,16; Kol. 4:9; Fil. 1:1-3; Kol. 1:1,2.

Tsianjery:

"Mifalia mandrakariva amin'ny Tompo; hoy izaho indray: Mifalia. - Fil. 4:4.

Naiditra am-ponja noho ny fanendrikendrehana azy ny pasitora advantista iray, ary nigadra nandritra ny roa taona teo ho eo. Na very hevitra aza izy tamin'ny voalohany, dia tsapany fa ny fonja no saha misionera nomen'Andriamanitra azy. Rehefa fantatr'ireo voafonja namany fa pasitora izy, dia nangatahin'izy ireo hitoriteny. Izany tokoa no nataony, ary nizara bokim-pivavahana koa izy. Nanao batisa azy ireo aza izy, ary nitarika fanompoam-pivavahana fanasan'ny Tompo. "Indraindray" hoy izy, "sarotra ny nanao asa fanompoana tao am-ponja, saingy nisy fifaliana koa tao, indrindra rehefa mahazo valim-bavaka sy mahita ny fiainan'ny olona miova."

Tany am-ponja no nanoratan'i Paoly ny epistiliny ho an'ny Filipianina sy ny Kolosianina (jereo ny Fil. 1:7, Kôl. 4:3). Tany Filipy mantsy, taorian'ny nanendrikendrehana an'i Paoly sy i Silasy, dia nobolokin'ny mpiambina fonja mafy tamin'ny boloky hazo ny tongony (Asa 16:24). "Ary nony namatonalina, dia nivavaka sy nihira fiderana an'Andriamanitra" izy ireo; "ary nihaino azy ny mpifatotra." Asa. 16:25. Fantatr'izy ireo tsara tokoa izany hoe "mifaly mandrakariva" izany.

Hodinihintsika amin'ity herinandro ity ireo toe-javatra natrehin'i Paoly. Tanjona lehibe mihoatra noho ny zava-nitranga taminy no hitany, ary inoana fa azontsika atao ny mandray lesona avy aminy eo am-piatrehantsika ireo fitsapana tsy azo ihodivirana rahateo eo amin'ny fiainantsika.

PAOLY, MPIFATOTRA AN'I JESOSY KRISTY

Antsoina hoe Epistilin'ny Fifatorana ny Filipiana sy ny Kolosiana satria tao am-ponja no nanoratan'i Paoly azy (toy izany koa ny Efesiana sy ny Filemona). Araka ny fahitan'ny ankamaroan'ny mpandinika Baiboly dia nosoratan'i Paoly tany Roma ireo, tamin'ny taona 60-62 Trk tany ho any (jereo ny Asa 28:16).

Vakio ny Efes. 3:1 sy ny Filem. 1. Inona no maha zava-dehibe ny fomba anoritsoritan'i Paoly ny maha mpifatotra azy?

Nanokana ny fiainany ho an'ny fanompoana an'i Jesosy Kristy i Paoly. Koa raha anisan'izany fanompoana izany ny maha-mpifatotra, dia vonona izy. "Iraka migadra" no ilazan'i Paoly ny tenany (Efes. 6:20). Nanao dia misionera maro izy, nanangana fiangonana maro sy nanofana mpiasa ho an'ny Tompo. Mety ho nanontany tena izy hoe: "Nahoana aho no eto kanefa ho nahavita zavatra betsaka kokoa aho raha tsy nisy ireto gadra ireto?" Mbola nogadraina ihany i Paoly taty aoriana, rehefa nanoratra ny epistily faharoa ho an'i Timoty. Izany hoe, boky dimy farafahakeliny, ao amin'ny Testamenta Vaovao, no nosoratany tany am-ponja.

Tsy misy amin'ireo epistily nosoratana tany am-ponja ireo nilazan'i Paoly mazava ny toerana namatorana azy; noho izany, misy milaza fa tany Efesosy izy na tany Kaisaria. Saingy tsy misy porofo ara-Baiboly velively milaza fa gadra tany Efesosy i Paoly. Ny tany Kaisaria no azo inoana kokoa, saingy tsy hita mazava fa notandindomin-doza ny ainy tao amin'io tanàna io. Tamin'ny fotoana nanoratany ny Filipiana kosa dia hita fa nahina tokoa ny ain'i Paoly (jereo ny Fil. 1:20; Fil. 2:17).

Misy zavatra hafa ao amin'io epistily io, ahazoana mahafantatra ny toerana nisy an'i Paoly nandritra ny fotoana naha-tao am-ponja azy. Voalohany, ny fisian'ny pretoria. Mety manondro ny fonenana ofisialin'ny governora iray izany, tahaka ilay tany Jerosalema, izay namotopotoran'i Pilato an'i Jesosy (Mat. 27:27; Jao. 18:33), na koa tany Kaisaria, izay nampidirana an'i Paoly am-ponja (Asa. 23:35). Kanefa mazava fa nampiasa io teny io i Paoly, tsy ho fanondroana toerana, fa olona kosa. Hoy izy: "Fantatry ny mpiambina pretoriana rehetra" ny filazantsara Fil. 1:13. Tany Roma, ireo olona ireo dia miaramila manokana miisa hatrany amin'ny 14000, izay niaro ny amperora sy niambina ny gadra tao aminy.

Faharoa, nanao veloma ireo mpino tao amin'ny "ankohonan'i Kaisara" koa i Paoly (Fil. 4:22). Midika izany fa nogadraina tao Roma i Paoly ary nifandray tamin'ireo izay nanompo ny ankohonan'ny amperora.

Ahoana no hianarantsika manao ny tsara indrindra hatrany na inona na inona toe-java-tsarotra atrehintsika? Nahoana no tsy mora mandrakariva izany?

I PAOLY TAO AMIN'NY FIFATORANA

Tany Makedonia dia imbetsaka i Paoly no naiditra am-ponja, araka ny filazany (2 Kôr. 6:5; 2 Kôr. 11:23; 2 Kôr. 7:5). Ny tranga voalohany voasoratra dia ny tany Filipy (Asa 16:16-24). Taorian'izany. dia nogadraina vetivety tany Jerosalema izy talohan'ny namindrana azy tany amin'ny fonjan'i Kaisaria.

Any amin'ny n'ny andininy hafa, dia hoy | Paoly hoe: "teto amin'ny fifatorako" Filem. 10,13. Na tao anaty trano aza izy no gadra tany Roma, dia nifatotra tamin'ny miaramila Romana iray manokana izy. Nilaza i Ignatius, Kristianina iray nofatorana toy izany koa, tany amin'ny voalohandohan'ny taonjato faharoa, fa ireo miaramila ireo dia nitondra tena toy ny "bibidia (...) izay vao mainka mihamasiaka arakaraka ny ifandraisana tsara aminy." -Michael W. Holmes, ed., The Apostolic Fathers (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 2007), t. 231.

Vakio ny 2 Kor. 4:7-12. Ao amin'ireo andininy ireo, tamin'ny fomba ahoana no nahafahan'i Paoly nizaka ny fitsapana nahazo azy? Iпопа по hita fa nifantohan'ny fiainany?

Na toy inona na toy inona hasarotry ny fiainana, dia nahita ny lafy tsara hatrany i Paoly, ary izany no nanome azy herim-po niatrehany ny adin-tsaina. Na dia namely azy tamin'ny fomba rehetra aza i Satana, dia fantatr'i Paoly fa tsy nafoy izy.

Vakio ny 2 Kor. 6:3-7. Inona ireo harem-panahy nananan'i Paoly izay nanampy azy hiatrika ireo zava-tsarotra ireo?

Matetika isika no mety alaim-panahy hifantoka amin'ny toe-javatra misy antsika, ny fahalementsika, na ny tsy fahombiazantsika tamin'ny lasa, ka kivy. Amin'ny fotoana toy izany no ilantsika mahatsiaro ny fomba rehetra nanampian Andriamanitra antsika tamin'ny lasa ka nahafahantsika nandresy ny ratsy. Anisan'ny lehibe indrindra amin'izany ny Baiboly, izay "teny fahamarinana", satria afaka mandray lesona avy amin'ny fahadisoan'ny hafa isika, sy avy amin'ny fomba nahombiazan'izy ireo. Ary koa, "Ny Fanahy no mampisy vokany izay efa notanterahin'ny Mpanavotra an'izao tontolo izao. Ny Fanahy no mampadio ny fo. Amin'ny alalan'ny Fanahy dia manjary mpiray amin'ny fomban'Andriamanitra ny mpino. Nomen'i Kristy ny Fanahiny amin'ny maha-herin'Andriamanitra azy hoenti-mandresy ny fironana rehetra ho amin'ny ratsy nolovaina sy nokolokoloina, sy handatsaka lalina ny toetra amam-panahiny amin'ny fiangonany." - IFM, t. 671.

Ahoana no ahafahantsika, amin'ny maha-mambra tsotra na mpitandrina antsika, mampiseho ny tenantsika "ho mpanompon'Andriamanitra" mandrakariva - 2 Kor. 6:47 Inona no hevitr'izany?

I PAOLY TANY FILIPY

Nandritra ny dia misionera faharoa nataon'i Paoly, fotoana fohy taorian'ny nahatongavan'i Timoty ho mpiara-miasa aminy, dia noraran'ny Fanahy Fanahy Masina tsy hanohy ny diany ho any Azia Minora izy ireo (Asa 16:6). Ary nony alina dia nahazo fahitana i Paoly fa nisy lehilahy iray niangavy azy hoe: "Mità mankaty Makedonia ka vonjeo izahay-Asa 16:9. Avy Avy hatrany dia nankany amin'ny seranan-tsambo akaiky indrindra an'i Makedonia jįzy ireo, ka niondrana an-tsambo niala tany Troasy, namakivaky ny Ranomasina «Egée» nankany Neapolia, teo amin'ny kaontinanta Eoropeanina. Saingy tsy nitory tao izy ireo fa nankany Filipy kosa, dia i Paoly, Paoly, Silasy, Silasy, Timoty, Timoty, ary ary Lioka oka izay izay niaraka niaraka tamin'izy tamin'izy ireo tany Troasy (araka ny asehon'ny fampiasana ny hoe "izahay" ao amin'ny Asa 16:11).

Teo amin'ny asa fitoriana nataony dia nanana paikady hatrany i Paoly tao an-tsainy. "Tanana voalohany amin'izany zara-tanin'ny Makedonia izany sady zana-panjakana" i Filipy Asa 16:12. Raha ny marina dia anisan'ny tanána nomen-kaja indrindra tao amin'ny Fanjakana Romanina izy, satria nomena ny sata «lus Italicum>>> - izay ilazana ny toerana ambony indrindra azo omena ny tanana iray. Ny olom-pirenena tao dia nanana tombontsoa tahaka ny hoe any Italia no misy azy, ka tsy mandoa hetra amin'ny tany na fadin-tseranana, ary izay teraka tao amin'io tanana io dia tonga olom-pirenena romanina avy hatrany. Toerana manan-danja teo amin'ny lalana Via Egnatia koa izy, izay lalana lehibe mampifandray an'i Roma sy ny Atsinanana. Ny fametrahana Kristianina betsaka tao dia nahafahan'izy ireo nitondra ny filazantsara hatrany amin'ny tanana maro hafa manodidina, anisan'izany i Amfipolia, Apolonia, Tesalonika, ary Beria (jereo ny Asa. 17:1,10).

Mahaliana fa ny teny latinina no teny ofisialy nampiasaina tany Filipy tamin'ny taonjato voalohany, izay hita amin'ny habetsahan'ireo soratra amin'ny teny latinina ao. Niantso azy ireo tamin'ny anarana amin'ny teny latinina aza i Paoly ao amin'ny Fil. 4:15, 4:15, Philippēsioi, izay maneho fiaikena ny maha Romanina azy. Nefa, ny teny Grika no nampiasaina tany an-tsena sy tany amin'ireo tanána manodidina, ary izany no nentina nanapariahana ny filazantsara. Soritsoritan Lioka ny fomba niarahan'i Paoly sy ny namany tamin'ireo olona nivavaka teo amoron'ny ony, ary teo no niova fo i Lydia sy ny ankohonany (Asa 16:13-15). Amin'ny maha-vehivavy mpandraharaha azy ("mpivarotra lamba volomparasy). dia izy no anisan'ny mpanohana ara-bola lehibe indrindra ny asan'i Paoly tao Filipy. Ny fotoana nijanonan'i Paoly sy i Silasy tao am-ponja tao Filipy dia tonga ny fiovam-pon'ny ankohonana iray manontolo hafa - dia ny an'ilay mpiandry tranomaizina.

Fantatry ny Fanahy Masina fa i Filipy no toerana mety indrindra hanombohana ny asa fitoriana mba hielezan'ny filazantsara eran'i Eoropa, na dia hisy fanenjehana koa aza. Na ratsy toy inona aza ny fanenjehana, amin'ny toe-javatra sasany dia izany no ahazoana mampita ny filazantsara amin'ny olona izay mety tsy hahafantatra ny filazantsara velively amin'ny fomba hafa.

Vakio ny Asa. 9:16. Ahoana no anampian'io andininy io antsika hahatakatra ny sasany amin'ireo zava-tsarotra natrehin'i Paoly? Ahoana kosa no mety hanampian'izany antsika hahatakatra ny sasany amin'ireo fahoriana manjo antsika?

I PAOLY SY I KOLOSIA

Tsy misy filazana velively fa namangy tany Kolosia paikadin'ny asa fitoriany. Voalohany, i Epafra, mponina tao Kolosia (Kol. 4:12), Paoly, izay mampiseho indray ny fahombiazan'ny no nitondra ny filazantsara tany amin'io tanana io (KOI. 1:7). Saingy ahoana no niovany fo? Azo inoana fa teo antenantenan rehefa tany Efesosy i Paoly ka "nandre ny tenin'ny Tompo izay rehetra nonina tenantenan ireo taona 50 no nisehoan izany. tany Asia-Asa. 19:10 (ampitahao amin'ny Asa 20:31).

Ny bokin'ny Apokalypsy no vavolombelon'ny fielezan'ny filazantsara hatrany amin'io faritra io (Apôk. 1:4). fahombiazana io, anisan'izany ny fahatongavan'ny filazantsara hatrany Kolosia, dia 1:4). Ny fanazavana mitombina indrindra momba lo ny asan'ireo niova fo noho ny asan'i Paoly, izay nandre voalohany ny hafatra tany Efesosy, tanana manan-danja indrindra tany Azia Minora sady seranana lehibe. Nandre ny toritenin'i Paoly tao Efesosy i Epafra, ary rehefa tonga mpiara-miasa aminy izy, dia nitondra ny filazantsara tany amin'ny tanána nisy azy, dia i Kolosia.

lo tanana io, izay tokony ho 15 kilaometatra any atsimo-atsinanana miala an'i Laodikia, dia mbola vao anaovana fanadihadiana ankeh zavatra fantatsika momba azy raha oharina amin'ireo tanána malaza kokoa teo ankehitriny, ka vitsy ny amin'iny faritra iny. Fantatsika kosa fa nisy "Jiosy marobe efa ho iray alina nonina tany amin'io faritri Frygia io." Arthur G. Patzia, New International Biblical Commentary: Ephesians, Colossians, ssians, Philemon (Peabody, MA: Hendrickson Publishers Inc., 1990), b. 10, t. 3. Ny vola vy namboarina tany Kolosia dia mampiseho fa ny olona tao, toy ny tany amin'ny tanana romanina maro, dia nivavaka tamin'andriamanitra maro samihafa. Mazava loatra fa nahatonga fahasahiranana goavana ho an'ny Kristianina ny fanao jentilisa sy ny fitaomana ara-kolontsaina mahery vaika, tsy teo amin'ny fitoriana ny filazantsara tao amin'ilay tanana ihany, fa teo amin'ny fijoroana ho mahatoky amin'ny finoana madion'ny filazantsara koa. Kristianina iray hafa nisongadina tany Kolosia i Filemona, izay azo inoana fa niova fo niaraka tamin'i Epafra.

Vakio ny Filem. 15,16. Jereo koa ny Kôl. 4:9. Inona no torohevitra malefaka nasain'i Paoly narahin'i Filemona tamin'ny fitondrany an'i Onesimosy?

Na dia nitaky ny hamerenan'i Paoly an'i Onesimosy ho an'i Filemona aza ny lalána romanina, dia nanetsika ny fon'i Filemona sy ny feon'ny fieritreretany i Paoly, amin'ny maha mpino namany azy, ary nampirisika azy hitondra an'i Onesimosy, tsy toy ny andevo, fa toy ny rahalahy (Filem. 16).

Na dia halantsika aza ny fanandevozana amin'ny endriny rehetra, ka faniriantsika ny ny hanamelohan'i Paoly izany fanao izany, ahoana no ahafahantsika mandray tsara ny tenin'i Paoly eto? (Mahaliana tokoa fa, nandritra ny fanandevozana tany Amerika, An i Ellen G. White dia nanafatra manokana ny Advantista mba hanohitra ny lalana izay nandidy ny olona hamerina amin'ny tompony ireo andevo nandositra.)

NY FIANGONANA TANY FILIPY SY TANY KOLOSIA

Vakio ny Fil. 1:1-3 sy ny Kol. 1:1,2. Ahoana no amaritana ny fiangonana tany Filipy sy Kolosia, ary inona no hevitra fonosin izany fanambarana izany?

"Olona masina" no iantsoan'i Paoly ny Kristianina any amin'ireo toerana ireo ao amin'ny epistiliny, araka ny fanaony rehefa miarahaba na manao veloma azy ireo. Izany hoe, tamin'ny alalan'ny batisa dia nohamasinina ho olona manokan Andriamanitra izy ireo, toy ny vahoaka Isiraely Isiraely tamin'ny Y'ny alalan'ny famorana (Eks. 19:5,6; ampitahao amin'ny 1 Pet. 2:9,10), Izay natokana ho "firenena masina." (Tsy misy ifandraisany velively amin'ny fanaon'ny fiangonana romanina izany, izay manandratra olona ho "olo-masina").

Mahaliana koa ny fampitahana ny fiarahaban'i Paoly ao amin'ireo epistily roa ireo. "Ny mpitandrina sy ny diakona" (Fil. 1:1) no resahiny tany Filipy. ary "rahalahy mahatoky ao amin'i Kristy" (Kōl. 1:2) kosa tany Kolosia. Rehefa miresaka momba ny "rahalahy mahatoky" ny TV, dia olona manana fanompoana manokana ao amin'ny fiangonana izany (jereo ny Efes. 6:21; Kōl. 4:7; 1 Pet. 5:12). Noho izany, tsy ireo mambran'ny fiangonana fotsiny no resahin'i Paoly fa ireo mpitondra fivavahana ao amin'ireo tanana ireo koa. Ny fanondroana andraikitra, izay voafaritra kokoa any amin'ny epistily hafa (ohatra, ao amin'ny 1 1 Tim. Tim. 3: 3:1-12; Tit. 1:5-9) dia vavolombelon'ny fisian'ny fandaminana sy ny maha zava-dehibe izany hatramin'ny niandohan'ny fiangonana.

Laharam-pahamehana ho an'i Paoly ny fanofanana mpiara-miasa toa an'i Timoty sy Ep Epafra, sy ny fametrahana mpitarika ho an'ny fiangonana teo an-toerana; ary nampitombo ny ezaka nataony teo amin'ny asa fitoriany izany. Izany hoe, nanana fomba fiasa sy paikady ho an'ny asa fitoriana sy ny fihazonana ny mpino tsy hihemotra izy. Nanaraka ny fandaminana fiangonana ao amin'ny Testamenta Vaovao ny mpamaky lay advantista, araka ny asehon'ny lahatsoratra maro ao amin'ny Review and Herald nanomboka tamin'ny taona 1850. Raha ny marina, hoy i James White: "Ny fandaminana avy amin'Andriamanitra ao amin'ny Testamenta Vaovao dia ampy handaminana ny fiangonan'i Kristy. Raha nisy fandaminana hafa nilaina, dia ho nomena tamin'ny alalan'ny tsindrimandry izany." "Gospel Order," The Advent Review, and Sabbath Herald, 6 Desambra 1853, t. 173. Talohan'ny nanoratan'i Paoly ho an'ireo fiangonana ireo, dia efa nanomboka nametraka tompon'andraikitra tao amin'ny flangonana tany Jerosalema ireo apostoly (jereo ny Asa 6:1-6; Asa 11:30), izay "natao ho ohatra amin'ny fandaminana ny fiangonana eo amin'ny toerana hafa rehetra ahazoan'ireo mpitondra hafatry ny fahamarinana, olona niova fo ho amin'ny filazantsara."-VM, t. 82.

Fantatsika fa nanana mpanampy i Paoly tamin'ny fanoratana sy fandrafetana ny epistiliny. Voatonona ho mpiara-mandefa hafatra aminy i Timoty any amin'ny epistily hafa (jereo, ohatra, ny 2 Kor. 1:1; Filem. 1). Ny fanononan'i Paoly ny tenany voalohany fa tsy olon-kafa dia mampiseho fa mijoro ao ambadik'ireo epistily ireo koa ny fahefany.

FIANARANA FANAMPINY:

"Efa nifidy anao ho amin'ny famonjena Andriamanitra tamin'ny alalan'ny fanamasinan'ny Fanahy sy ny finoana ny fahamarinana. Koa miorena tsara. (...) Raha manompo an'Andriamanitra amim-pahatokiana ianao, dia ho tojo fitsaratsarana sy fanoherana; kanefa aza dia tezítra raha mijalytsy ara-drariny ianao. Aza mamaly faty. Hazonytsarany fahamendrehanao ao amini Jesosy Kristy. Afantohy any an-danitra ny fijerinao. Avelao ny hafa hiteny izay tiany holazaina, sy hanao izay tiany hatao; fa ianao kosa, aoka halemy fanahy sy hanetry tena tahaka an'i Kristy hatrany. Manana tanjona mafy orina, fo madio, ka tanteraho amin'ny herinao sy ny tanjakao rehetra ny asanao, sady mamikitra amin'ny sandrin'Andriamanitra. Mety tsy ho fantatrao mihitsy ny tena fahamboniana marin'ny asanao. Tsy hainao refesina ny tombambidinao raha tsy amin'ny alalan'ilay aina nafoy hamonjena anao. (...)

"Ho an'ny fanahy rehetra izay mitombo ao amin'i Kristy, dia hisy ny ady sy ny filofosana mafy; vonona hanohitra ny lalan'ny fandrosoana mantsy ny herin'ny maizina. Saingy rehefa mitodika any amin'ny hazo fijalian'i Kristy isika mba hahazo fahasoavana, dia tsy ho resy. Izao no teny fikasana nomen'ny Mpanavotra: Izaho tsy handao anao mihitsy na hahafoy anao akory." "Indro, Izaho momba anareo mandrakariva ambara-pahatongan'ny fahataperan'izao tontolo izao." - The Youth's Instructor, 9 Nôvambra 1899.

FANONTANIANA hifanakalozan-kevitra

1. Naiditra an-tranomaizina imbetsaka i Paoly, ary tsy ara-drariny avokoa izany. Manao ahoana ny fihetsikao rehefa tsy ara-drariny ny fitondrana anao? Inona avy ireo teny fikasana ao amin'ny Baïboly azonao raisina amin'ny fotoana toy izany?

2. Hoy i Tertullian, mpitondra fivavahana tamin'ny andro fahiny, momba ny fanenjehana ny Kristianina: "Arakaraka ny anorotoroanareo anay no hitomboan'ny isanay; voa afafy ny ran'ny Kristiana." Alexander Roberts and James Donaldson, eds., Ante-Nicene Fathers (Peabody, MA: Hendrickson Publishers, Inc., 1999), b. 3, t. 55. Kanefa koa, tany amin'ny toerana sy fotoana sasany, ny fanenjehana dia nanakantsakana tokoa ny asan'ny fiangonana. Inona no azontsika atao ho fanohanana ireo izay iharan'ny fanenjehana noho ny finoany?

3. Saintsaino ny tsianjery ho an'ity herinandro ity sy ny fifandraisany amin'ny fahoriana natrehin'i Paoly. "Mifalia mandrakariva"? akariva"? Inona Inona no hevitr'izany? Amin'ny fomba ahoana no tokony hahavitantsika izany? Marary, ohatra, ny olon-tianao na maty. Na very asa ianao, na manaintaina aoka izany ny vatanao. Angamba izao no fanontaniana tsara apetraka mba hahazoana mahatakatra izany: "Mifalia mandrakariva amin'ny inona?" Izany hoe. na inona na inona toe-javatra misy antsika, inona no azontsika ifaliana mandrakariva?

Fizarana I: Topimaso

Tsianjery: Filipiana 4:4

Toko fototra ifantohana: Rom. 8:12–39

Niatrika fizahan-toetra sy fahoriana maro i Paoly teo am-pielezana ny hafatry ny famonjen’Andriamanitra. Ankoatra an’i Jesosy, vitsy no niaritra fijaliana tahaka izay niafian’i Paoly noho ny filazantsara. Mendrika ny hodinihintsika sy hosaintsainintsika tsara ny lisitry ny fahoriana natrehany. Anisan’izany, saingy tsy voafetra amin’ireto ihany: ny fahoriana, ny fahantrana, ny fanenjehana, ny mosary, ny hanoanana, ny hetaheta, ny fitononam-poana, ny sabatra, ny daroka, ny faharongany (tsy manan-kialofana), ny fanevatevana, ny fanendrikendrehana, ny fisafotofotoan-tsaina, ny tsy fisiana, ny kapoka, ny tabataba, ny fikelezan’aina, ny tsy fahatafatoriana, ny fifadian-kanina, ny fifehezana mafy, ny fanaintainana, ny fahantrana, ny fanalam-baraka, ny tora-bato, ny vaky sambo, ny dia matetika, ny toe-javatra mampidi-doza amin'ny endriny isan-karazany—na avy amin'ny ony, na avy amin'ny jiolahy (na ny mpiray tanindrazana aminy na ny Jentilisa), na ao an-tanàna, na any an-tany efitra, na any an-dranomasina, sy ny sisa. Ny fijalian’i Paoly koa dia avy amin’ny fitondrana ny fahalemena sy ny aretina, miaraka amin’ny fanamby amin’ny fikarakarana ireo fiangonana. Mazava ho azy fa tsy azo tsinontsinoavina koa ny fidirany am-ponja (ampitahao amin’ny Rom. 8:35; 1 Kor. 4:11–13; 2 Kor. 4:8, 9; 2 Kor. 6:4, 5, 9, 10; 2 Kor. 11:23–29; 2 Kor. 12:10; Efes. 4:1). Tsy moramora mihitsy ny fiainan’i Paoly!

Mila miaina lalina ny olona iray vao mahavita mitanisa izany lisitra rehetra izany nefa tsy miato. Matetika isika dia kivy amin'ny zavatra bitika lavitra noho izany. Na izany aza, raha mahavariana ny lisitry ny fijalian’i Paoly, dia vao mainka mahatalanjona ny fahatokiany tsy mihozongozona. Hoy izy: "Kanefa amin’izany rehetra izany dia mihoatra noho ny mpandresy isika amin’ny alalan’Ilay tia antsika" (Rom. 8:37).

Manantitrantitra lohahevitra lehibe roa ny lesona amin’ity herinandro ity:

1. Ny fijalian’i Paoly noho ny filazantsara, indrindra fa ny fidirany am-ponja.

2. Ny paikadin’i Paoly amin’ny fitoriana ny filazantsara amin’ny fomba mahomby araka izay azo atao, na dia ao anatin’ny toe-javatra sarotra indrindra aza.

Fizarana II: Fanazavana (Commentary)

Sary an-tsaina G. Curtis Jones dia mitantara tantara momba ny dokotera misionera Wilfred Grenfell (1865–1940). Rehefa nanontaniana izy hoe nahoana no nanolotra ny tenany tanteraka tamin’ny iraka kristiana, dia namaly tamin’ity tantara manaraka ity i Grenfell:

"Tao amin'ny hopitaly iray niasako, dia nisy vehivavy iray nentina indray alina rehefa may be... Tonga tany an-tranony ny vadiny sady mamo ary nanipy jiro solitany taminy. Nantsoina ny polisy ary farany dia nentiny ilay lehilahy mbola mamo kely. Ny mpitsara dia niondrika teo am-pandriana ary nanery ilay marary hitantara amin'ny polisy ny tena zava-nitranga. Nantitranteriny taminy ny maha-zava-dehibe ny filazana ny marina rehetra satria kely sisa ny fotoana hiainany.

"Nampiherika ny tavany ilay vehivavy mahantra, niala tamin'ny fijerena ny vadiny izay nitsangana teo am-pototry ny fandriana. Farany, ny masony dia nijanona teo amin'ireo tanan-dehilahy natanjaka, nanaraka izany tamin'ny sandriny sy ny sorony ary avy eo tamin'ny tavany. Nifanojo ny mason'izy ireo. Nanjavona kely ny endriky ny fijaliany, raha feno halemem-panahy sy fitiavana ny tarehiny. Nijery ilay mpitsara izy ary nilaza tamim-pitoniana hoe: 'Tompoko, loza sendra fotsiny iny,' ary dia nianjera tamin'ny ondany izy, dia maty. Nanampy teny i Grenfell hoe: 'Tahaka izany Andriamanitra, ary tahaka izany no toetrany. Ny fitiavany dia mahita mihoatra ny fahotantsika.'" — Jones, 1000 Illustrations for Preaching and Teaching, p. 55.

Nofaritan'i Curtis Jones ho "fitiavana miaritra fijaliana" izany karazana fitiavana izany. Na manaiky ny nataon’ilay vehivavy ny olona iray na tsia—ary misy antony mafy azo ilazana fa nanao ratsy izy—dia mbola mahery vaika ny hevitra tiana hambara. Mitovy amin’ny fitiavana nasehon’ilay vehivavy ao amin’ny tantaran’i Grenfell, ny fitiavan’i Paoly dia nandray ny fijaliana koa.

Fitiavana Miaritra Fijaliana Ao amin’ny Romana 8:35, i Paoly dia maneho ny fahatokiany tanteraka ny fitiavan’i Kristy azy—sy antsika rehetra—tamin’ny alalan’ny fanontaniana hoe: "Iza no hampisaraka antsika amin’ny fitiavan’i Kristy?" Ny valiny andrasana dia ny hoe "Tsy misy na iza na iza!" Raha Andriamanitra "tsy niaro ny Zanany lahy aza" (Rom. 8:32), nahoana no hisy fahoriana ho afaka hampisaraka antsika amin’ny fitiavan’i Kristy? Noporofoin’Andriamanitra ny fitiavany tamin’ny fanomezana antsika ny Zanany tokana, ary niaraka taminy koa ny zavatra rehetra (Rom. 8:32). Tsy nampitady porofo hafa momba ny fitiavan’Andriamanitra intsony i Paoly. Isika koa tsy mila izany.

Matoky ny fitiavan’Andriamanitra i Paoly ka tononiny imbetsaka izany (Rom. 8:37, 39). Noho ny fitiavana, i Jesosy dia nanaiky an-tsitrapo ny hijaly sy ho faty ho antsika (Jaona 13:1, 34; Jaona 15:9, 12). Ho setrin'izany, dia vonona ny hitondra fijaliana sy fahafatesana ho Azy koa i Paoly. Raha ny marina, ny fitiavan’i Kristy antsika ihany no afaka manohana ny finoantsika amin’ny fotoan’ny fizahan-toetra.

Ao amin’ny Romana 8:35, i Paoly dia mitanisa ny fahoriany amin’ny lisitra misy fito: fahoriana, fahantrana, fanenjehana, mosary, fitononam-poana, loza, ary sabatra. Ity andiana fizahan-toetra fito ity dia maneho ny fahafenoana, amin'ny heviny hoe izy io no maneho ny fitambaran'ny fahoriana rehetra niafian'i Paoly. Araka ny efa voalaza, ny lisitry ny fijalian’i Paoly dia mbola midadasika kokoa noho io lisitra io. Hatramin'izay fotoana izay, dia efa niaritra ny fahoriana rehetra voalaza eo izy, ankoatra ny singa fahafito, dia ny sabatra. Ny sabatra no ho fizahan-toetra farany nataony, ary natrehiny tamim-pahasahiana niavaka izany. Ny fahatokiany tsy mihozongozona an’i Kristy no nahafahany niatrika ny fahafatesana tamim-piadanana anaty. — Ellen G. White, The Story of Redemption, pp. 317, 318.

Natoky i Paoly fa raha miombona amin’ny fijalian’i Jesosy isika, dia "hiara-nahonina Aminy" koa (Rom. 8:17). Niady ny ady tsara izy, nahatanteraka ny fihazakazahana, ary nitahiry ny finoana. Fantany fa hisy satroboninahitry ny fahamarinana homena azy amin’ny fitsanganana amin’ny maty, rehefa miverina i Kristy (jereo 1 Kor. 15:51–55; 2 Tim 4:7, 8).

Paikadin'i Paoly tamin'ny Fitoriana ny Filazantsara Noho ny toe-javatra sarotra nitorian’i Paoly ny filazantsara, dia nampiasa paikady hendry izy mba hiantohana ny fahombiazan’ny asany.

1. Nifidy tanàna lehibe: Nifidy tanàna manan-danja tamin'ny tontolo fahiny i Paoly mba hanamorana ny fielezan'ny hafatra. Ohatra, voafidy i Korinto noho ny toerany stratejika. Rehefa tafajoro ao Korinto ny finoana, dia ho mora ny mampiely izany amin’ny tontolo rehetra.

2. Nanofana olona: Nanokana fotoana i Paoly hanabeazana tanora ho amin'ny fanompoana. Nentiny niaraka taminy tamin'ny diany misionera izy ireo mba hahazo traikefa. Ny taratasiny ho an’i Timoty sy Tito dia porofon’ny faniriany mafy ny hahombiazan’izy ireo.

3. Nanomboka tamin’ny Jiosy: Narahin’i Paoly ny fomba fiasa "ho an'ny Jiosy aloha" (Asa 13:46, Rom. 1:16) araka ny nandidian'i Jesosy. Izany no nahatonga azy hanomboka ny asany ao amin'ny sinagogan'ny tanàna vaovao idirany.

4. Nifandray foana tamin’ny fiangonana: nampiasa taratasy i Paoly mba hifandraisana amin'ireo fiangonana vao natsangany. Ny taratasy dia fomba iray namenoana ny banga vokatry ny tsy fahatongavany ara-batana.

Fizarana III: Fampiharana eo amin’ny Fiainana

Saintsaino ireto lohahevitra manaraka ireto, avy eo asao ny mpianatra hamaly ny fanontaniana:

Mety ho sarotra ho an'ny Kristiana maro ny mitory ny filazantsara, indrindra rehefa mifanohitra amin'ny Tenin'Andriamanitra ny fanaon'ny fiarahamonina. Nandritra ny taonjato maro, olona tsy hita isa no niatrika fijaliana, ary na dia fahafatesana aza, teo am-panatanterahana ny asany. Ny fitiavan’i Kristy ihany no hery afaka manohana antsika.

Fantatry ny ankamaroan’ny Kristiana ny loza mety hitranga amin’ny fanarahana an’i Kristy, saingy tsy maintsy takatsika koa ny maha-zava-dehibe ny fanatanterahana ny iraka: "Koa mandehana ianareo, dia ataovy mpianatra ny firenena rehetra" (Mat. 28:19). Na dia mety hampidi-doza ny aina aza ny asa, dia mitondra valisoa izany. Hoy i Jesosy: "Aoka ho mahatoky hatramin'ny fahafatesana ianao, ary homeko anao ny satroboninahitry ny fiainana" (Apok. 2:10).

Fanontaniana:

1. Inona ny sasany amin'ireo fanamby natrehinao tamin'ny fitoriana ny filazantsara?

2. Ahoana no nampiasanao ny paikady efatra an'i Paoly voalaza teo aloha, ary inona no vokany?