NY ATAO HOE FITIAVANA

Hodinihina mandritra ny herinandro:

1 Kor. 13; Mat. 24:12; Gal. 5:22,23; 1 Tim. 1:14; 1 Jao. 4:8.

Tsianjery

"Ary ankehitriny dia ireto telo ireto no mitoetra: ny finoana, ny fanantenana, ny fitiavana; fa ny fitiavana no lehibe amin'ireo."-1 Kor. 13:13.

Mahay mandresy ny zavatra rehetra ny fitiavana. Izany no mahatonga an'i Paoly miresaka betsaka momba izany. Miseho in-135 mahery ao amin'ireo epistiliny ireo teny iray fototra amin'ny hoe agapao- teny grika mahazatra indrindra ao amin'ny TV hanehoana hevitra momba ny fitiavana. Raha isaina impiry no ahitana io teny io ao amin'ny TV, dia saika ny antsasany no hita ao amin'ny epistilin'i Paoly. Tokony ho fantatsika avy amin'izany ny lohahevitra fototra ao amin'ny epistilin'i Paoly ho an'ny fiangonan'i Korinto.

Misy andalan-teny miavaka maro momba ny fitiavana ao amin'ny TV - toy ny Rom. 8:35-39, 1 Kor. 2:9, 1 Kor. 8:3, Gal. 2:20, Kol. 1:13, 1 Tes. 3:12, sy ny maro hafa.

Saingy tsy misy azo ampitahaina amin'ny 1 Kor. 13.

Hitantsika tamin'ny herinandro lasa fa raha tsy misy ny fitiavana, dia tsinontsinona ny zavatra rehetra, eny, na dia ny fanomezam-pahasoavana aza. Amin'ity herinandro ity, hodinihintsika misimisy kokoa ny 1 Kor. 13 sy ny endrika kanton'ny fitiavana asehon'izany.

Araka ny ho hitantsika, ny fitiavana dia tsy fihetseham-po loatra fa toe-tsaina kosa; toe-tsaina izay tsy maintsy aseho eo amin'ny fiainana, amin'ny asa sy amin'ny teny; raha tsy izany, dia tsy misy heviny izany.

Voambara feno teo amin'ny fiainan'i Jesosy ny tena atao hoe fitiavana, sy ny ataon'ny fitiavana.

NY MAHA-ZAVA-DEHIBE NY FITIAVANA

Efa noresahintsika tamin'ny herinandro ny lohahevitra momba ny fitiavana, araka ny hita ao amin'ny 1 Kor. 13. Mila mandalina bebe kokoa ny tenin'i Paoly eto isika.

Vakio ny 1 Kor. 13. Fintino Izay ambaran'izany amintsika momba ny fitiavana.

Tsy milaza tsy akory i Paoly fa tsinontsinona ny fiteny amin'ny teny tsy fantatra (1 Kor. 13:1), na ny faminaniana, na ny fahalalana, na ny finoana (1 Kor. 13:2), na ny fanaovan-tsoa (1 Kor. 13:3). Tsinontsinona izy ireo raha tsy ny fitiavana no manesika azy.

Ny karazam-pitiavana resahin'i Paoly dia tsy ilay hita amin'ny fehezanteny toy ny hoe: "Tiako ny frezy" na "Tiako ny namako" na koa "Tiako ny vadiko aman-janako". Tsy miresaka momba ny karazam-pitiavana hita any amin'ny sarimihetsika koa izy. Ary tsy fitiavana ara-nofo izany, na dia fampiasa matetika amin'ny toriteny mandritra ny fampakaram-bady aza ireo andininy ireo.

Maivana ihany ny famaritana io fitiavana io ho firaiketam-po, na fiantrana, na hatsaram-panahy, na fanaovan-tsoa fotsiny. Kanefa ireo rehetra ireo dia maneho izany ihany amin'ny ampahany kely na lehibe. Fahasoavana manokana omen'ny Fanahy Masina antsika io fitiavana io. Raha ny marina, ny fitiavana resahina ao amin'ny 1 Kor. 13 dia fandrisihana avy amin'ny Fanahy izay mahatonga antsika hanao zavatra amin'ny fo, amim-piantrana, amim-pahatsaram-panahy, ary amim-ny asantsika, ny fihetseham-pahalalahan-tanana. Fanoloran-tena tanteraka pontsika ary ny eritreritsika - ho an'i Kristy sy ny namantsika izany.

Vakio ny Mat. 24:12. Inona ny fampitandremana omen'i Jesosy antsika eto?

Izany no mahatonga ny agape ho zava-dehibe tsy maintsy ananana. Noho ny herin'i Kristy, tsy azontsika avela hangatsiaka ny fitiavana ao an-tokantranontsika, ao am-piangonantsika, na eo amin'ny manodidina antsika. Manana ny ohatra nasehon'i Kristy teo amin'ny hazofijaliana isika, izay nahafatesany ho antsika. Moa ve misy fanehoana tsara sy mahery vaika kokoa io karazam-pitiavana io mihoatra noho izany? Na mazava loatra aza fa tsy ho haintsika ny haneho fitiavana mitovy tanteraka amin'izany, dia tokony hiezaka ny haneho izany eo amin'ny fiainantsika isika araka izay vitantsika, noho ny fahasoavan'Andriamanitra.

Inona avy tokoa Ireo toe-Javatra Izay, ho nisy fiantralkany tsara sy mahery vaika ny fanehoana io karazam-pitiavana io teo amin'ny olona iray nila izany indrindra?

NY ATAON'NY FITIAVANA

Ny 1 Kor. 13:4-7 no ivon'io toko io. Mifantoka amin'ireo endrika isehon'ny fitiavana i Paoly - toy ny ahoana ny fitiavana ary toy ny ahoana ny tsy fitiavana? Inona no ataon'ny fitiavana ary inona no tsy ataony? Maneho ohatra mivaingana momba izany izy mba hahafahantsika mahazo sary an-tsaina ny fitondrantenan'ny olona iray feno fitiavana, tarihin'ny Fanahy Masina. Ampifandimbiasan'i Paoly ny matoanteny maro eo am-panoritsoritany ny fitiavana, Ho azy dia mahakasika ny asa kokoa ny fitiavana, noho ny fihetseham-po.

Inona àry no ataon'ny fitiavana?

1. Mahari-po (makrothymeō): Ny hoe makrothymeð dia midika hoe maneho faharetana, na dia ao anatin'ny toe-javatra sarotra aza. Manasongadina ny fahaizana mifandefitra koa ny faharetana (Éfes. 4:2).

2. Mora fanahy (chrēsteuomai): Eto ihany no ahitana ny teny chrësteuomai ao amin'ny TV, saingy misy teny hafa iray fototeny aminy hita any amin'ny andininy hafa. Ao amin'ny "Septante" (ny dikan-teny grika amin'ny Testamenta Taloha), ny ny teny avy amin'io fototeny io dia hita matetika ao amin'ny Salamo mba hanondroana ny hatsaram-panahin'Andriamanitra sy ny sy ny famindram-pony (Sal. 145:9). Ny tian'i Paoly hambara amin'ny fampiasany io teny io dia izao: tsy maintsy tahaka ny fangorahana sy ny famindram-pon Andriamanitra amintsika ny fitiavantsika ny hafa.

3. Miara-mifaly (synchairō) amin'ny fahamarinana: Ny hoe synchairō dia manondro ny fahaizana mifaly miaraka amin'ny hafa (Lio. 1:58; Lio. 15:6,9; 1 Kor. 12:26; Fil. 2:17,18).

4. Mandefitra (stegő) ny zavatra rehetra: Miady hevitra ny mpandinika raha midika hoe "manarona" ny hoe stego, izany hoe mihazona zavatra ho tsiambaratelo (izay manana hevitra fiarovana koa), na midika hoe "miaritra", amin'ny heviny hoe mifahatra. Hita mazava ao amin'ny 1 Kôr 9:12 ny hevitra momba ny fiaretana, izay mahatonga ny ankamaroan'ny mpandika teny sy mpandinika ny Baiboly hifidy ilay hevitra faharoa ho azo antoka kokoa.

5.Mino (pisteuő) ny zavatra rehetra: Ny hoe pisteuō dia iray fototeny amin'ilay teny grika ho an'ny finoana (pistis). Ao amin'ny tontolon-kevitry ny 1 Kor. 13, ny hoe mino ny zavatra rehetra dia midika hoe tsy miahiahy ny namana na misy aza ny fisalasalana.

6. Manantena (elpizō) ny zavatra rehetra: Ao amin'ny Testamenta Vaovao, ny matoanteny elpizo dia manondro mandrakariva fananan-toky na fanantenana fa hisy zavatra tsara hitranga.

7. Maharitra (hypomenō) ny zavatra rehetra: Azo inoana fa tsy misy fahasamihafana ny matoanteny stego sy hypomeno ao amin'ny 1 Kor. 13:7. Teny mitovy hevitra izy ireo, izay midika hoe fiaretana ao anatin'ny fahoriana. Nampiasa ny hypomenő eo amin'ny faran'ny andininy i Paoly mba hialana amin'ny famerenana ny stego. Ny famerenany io hevitra io ihany amin'ny teny samy hafa, dia mba hisarihana ny saina amin'ny hoe: ny finoana sy ny fanantenana no ivony. Toy izao raha lazaina amin'ny teny hafa: maharitra ny fitiavana noho ny finoana sy ny fanantenana.

Ampitahao ny 1 Kor. 13:4-7 amin'ny Gal. 5:22,23. Inona no Iraisan'ireo andalan-teny roa Ireo? Ahoana no ahafahantsika maneho izany karazam-pitiavana izany eo amin'ny fiainantsika?

IREO ZAVATRA TSY ATAON'NY FITIAVANA

Vakio indray ny 1 Korintiana 13:4–7. Nahoana no mitanisa ireo toetra ratsy na tsy tokony hananana fa tsy ireo toetra tsara ihany i Paoly amin'ny famaritana ny fitiavana?

Omaly, nifantoka tamin'ireo zavatra fito ataon'ny fitiavana antsika; androany dia handinika ireo zavatra valo tsy ataony izantsika. Ny fitiavana . . .

1. Tsy mialona (zeloō). Ny teny hoe zeloō dia azo ampiasaina amin'ny fomba tsara toy ny hoe "maniry [zeloō] ny fanomezana lehibe indrindra" (1 Kor. 12:31), "maniry [zeloō] ny fanomezam-pahasoavana ara-panahy" (1 Kor. 14:1), ary "maniry [zeloō] ny haminany" (1 Kor. 14:39). Eto anefa, toy ny ao amin'ny Asan'ny Apôstôly 7:9, dia amin'ny lafiny ratsy no ampiasanana azy. Tsy maninona ny maniry fanomezam-pahasoavana ara-panahy, fa tsy mety kosa ny mialona ireo olona manana izany. Miteraka fisarahana izany (1 Kor. 3:3).

2. Tsy mirehareha (perpereuomai). Ny matoanteny perpereuomai dia mampita ny hevitry ny fireharehana sy ny faniriana fiderana avy amin'ny hafa. Ny fitiavana anefa dia tsy mifantoka amin'ny tenany toy izany. Lasa mazava kokoa izany amin'ireo toetra manaraka ireto.

3. Tsy mivonto hambom-po (physioō). Ny matoanteny physioō dia hita ao amin'ny 1 Korintiana 8:1 amin'ilay tenin'i Paoly miavaka hoe: "Ny 'fahalalana' dia mampivonto hambom-po, fa ny fitiavana no mampandroso." Izany dia manondro olona feno hambom-po sy mihevitra ny tenany ho lehibe.

4. Tsy manao izay tsy maotina (aschēmoneo). Ny matoanteny aschēmoneo dia mety hanana dikany maro. Amin'ny ankapobeny anefa, izany dia midika ho fanaovana zavatra mifanohitra amin'ny fenitra ara-tsosialy sy ara-moraly amin'ny fomba tsy mendrika, mahamenatra, na tsy ara-dalàna. Azo inoana fa mampatsiahy ny fitondran-tena miavonavona sy tsy ampy fanajana nasehon'ireo olona "matanjaka" tamin'ireo mpikambana "manga" tao Korinto i Paoly (1 Kor. 4:10, 1 Korintiana 8).

5. Tsy mitady ny azy (zēteo). Mitovy amin'ny tenin'i Paoly ao amin'ny 1 Korintiana 10:24 izany: "Aoka tsy hisy olona hitady ny tombontsoan'ny tenany, fa ny an'ny hafa." Ny fitiavana dia mahafoy ny zony mba hahatsara ny hafa (jereo ny Lesona 5). Ao anatin'ny fiaraha-monina izay ahitana ny rehetra mifantoka amin'ny zon'ny hafa, dia samy mahazo tombony avokoa ny rehetra.

6. Tsy mora sosotra (paroxynō). Ny matoanteny paroxynō dia manondro toe-po anaty izay mora mandrisika ho amin'ny fahatezerana. Midika izany fa ny fitiavana dia tsy mora tezitra na mora tohina.

7. Tsy mitahiry lolompo / Tsy mampiditra amin'ny kaonty ny fahadisoana (logizomai). Ny matoanteny logizomai dia manana dikany ara-kaonty eto, ary midika fa ny fitiavana dia tsy manao kaonty na mitahiry ny fahadisoan'ny hafa. Amin'ny teny hafa, ny fitiavana dia midika koa hoe mamela heloka.

8. Tsy mifaly amin'ny tsy fahamarinana (chairō). Ny fitiavana dia tsy fotsiny tsy mitahiry ny fahadisoan'ny hafa, fa tsy mifaly amin'izany koa. Rehefa tia ny hafa amin'ny fo tokoa antsika, dia tsy mifaly amin'ny fahadisoany, fa miezaka kosa manampy azy ireo.

FANORITSORITANA AN'I JESOSY

Rehefa mamaky ny 1 Kor. 13:4-7 isika, dia mety ho kivy ihany noho ny fahatsapana fa tsy vitantsika ny maneho ireo toetran'ny fitiavana rehetra ireo, na efa miezaka aza isika. Azo inoana fa i Jesosy no tao an-tsain'i Paoly teo am-panoratany ny 1 Kor. 13. Raha ny marina, i Kristy irery ihany no naneho tamin'ny fomba tonga lafatra ireo toetran'ny fitiavana rehetra ireo. Noho izany, ny fanoritsoritan'i Paoly ny fitiavana dia fanoritsoritana an'i Jesosy.

Vakio ny Jao. 13:1, 34; Jao. 15:9, 12; 1 Tim. 1:14; 2 Tim. 1:7, 13; 1 Jao. 3:16; ary 1 Jao. 4:7-12, 19-21. Inona no azontsika lanarana momba ny fitlavana avy amin'ireo andininy Ireo?

Andriamanitra dia fitiavana (1 Jao. 4:8). Tia antsika fatratra Izy ka nomeny ny Zanany lahitokana (Jao. 3:16). I Jesosy no fanehoana izany fitiavana izany amin'ny fahafenoany (Heb. 1:3). Raha te hahafantatra ny atao hoe fitiavana isika, dia tsy maintsy mibanjina maharitra an'i Jesosy. Raha dinihintsika akaiky ny fanoritsoritana an'i Jesosy ao amin'ny TV, dia ho hitantsika fa ao Aminy avokoa ireo toetra tsara rehetra momba ny fitiavana ao amin'ny 1 Kor. 13. I Jesosy dia:

Mahari-po. «Kanefa izao no namindrana fo tamiko, dia ny mba hasehon'i Jesosy Kristy eo amiko, izay lohany, ny fahari-po [makrothymia] rehetra» - 1 Tim. 1:16.

Mora fanahy. Milaza ny Baiboly fa «tsara ny Tompo» (1 Pet. 2:3). Ny teny hoe «Tompo» ao amin'io andalan-teny io dia manondro an'i Jesosy. Ny teny hoe «tsara» dia nadika avy amin'ny teny grika hoe chréstos, izay iray fototeny amin'ny matoanteny chrësteuomai («mora fanahy») ao amin'ny 1 Kor. 13:4.

Mifaly amin'ny fahamarinana. Feno fifaliana i Jesosy teo am-panaovany ny sitrapon'ny Ray sy noho ny fahatsapany ny fitiavany (Jao. 15:9-11, Jao. 17:12-14).

Mandefitra/maharitra ny zavatra rehetra. Ny Heb. 12:2,3 dia milaza fa i Jesosy «naharitra ny hazo fijaliana (...) naharitra ny fanoherana nataon'ny mpanota taminy». Tsy nisy niaritra zavatra betsaka tahaka an'i Jesosy (Fil. 2:8). Nataony izany noho ny fifaliana napetraka teo anoloany!

Mino ny zavatra rehetra. Rehefa nisalasala ny amin'ny fiovam-pon'i Paoly i Ananiasy (Asa. 9:13,14), dia namaly Jesosy hoe: «fanaka voafidy izy» - Asa. 9:15. Tsy mijery ny olona amin'ny toetrany ratsy ankehitriny i Jesosy, fa amin'izay ho tonga toetrany amin'ny alalan'ny heriny.

Inona avy ireo fomba hafa anehoan'l Jesosy amintsika ny atao hoe fitiavana marina?

FINOANA, FANANTENANA, ARY FITIAVANA

Nianarantsika hatreto fa ny fitiavana dia mahari-po, mora fanahy, feno fifaliana, mandefitra, mino, manantena, ary maharitra (na miaritra) satria i Jesosy dia izany rehetra izany. Rehefa hitantsika ao amin'i Jesosy ireo toetra ireo, ny dingana manaraka dia ny hanahaka Azy. Izany no fanirian'i Paoly ho an'ny Korintiana. Kanefa, raha esorintsika ny teny hoe "tsy" ao amin'ireo toetra valo momba ny tsy atao hoe fitiavana, «dia mahazo sary mazava ny amin'ny fitondrantenan'ny Korintianina tao anatin'ny fiangonana isika: mialona, mirehareha, mieboebo, manao izay tsy mahamendrika, mitady ny azy ihany, mora sosotra, ary mitsongoloka ny fahadisoan'ny hafa. Nampifanarahan'i Paoly tamin'ny toe-javatra nisy ireo Korinto ireo matoanteny nampiasainy eto.>> - Verlyn Verlyn D. Verbrugge, "1 Corinthians," in The Expositor's Bible Commentary: Romans-Galatians, t. 372.

Maro no mbola tokony hianaran'ny Korintianina. Tahaka izany koa isika. Rehefa avy nilazalaza izay ataon'ny fitiavana sy izay tsy ataony i Paoly, dia namarana io fizarana io tamin'ny fanasongadinana ny maha-mandrakizay ny fitiavana mba handrisihana ny fanehoana ny fitiavana marina.

Indray andro any, tsy hilaina intsony ny faminaniana; fiteny iray ihany no hifampiresahantsika; ary ny fahalalan'olombelona izay tsy tanteraka dia hosoloana fahalalana vaovao tanteraka an'Andriamanitra (1 Kor. 13:12). Hitsahatra ny fanomezam-pahasoavana rehefa ho tratra ny tanjona nampisy azy (1 Kor. 13:10). Fa «ny fitiavana tsy ho levona mandrakizay»! - 1 Kor. 13:8.

Toy izany koa rehefa miverina i Kristy; hisolo toerana ny finoana ny fahitana (2 Kor. 5:7), ary ho tonga zava-misy izay nantenaintsika hatry ny ela (Rôm. 8:24). Ary ny zava-dehibe indrindra, haharitra ny fitiavana, izay marika famantarana ny toetran'Andriamanitsika Telo Izay Iray. Kanefa, amin'ny heviny iray, dia haharitra mandrakizay koa ny finoana sy ny fanantenana. Ny finoana amin'ny maha-fanandramana ny famonjena azy (Rôm. 4:3), sy ny fanantenana amin'ny maha-faniriana sy fiandrasana ny fifaliana sy fahalalana vaovao any amin'ny tany vaovao, dia hanamarika mandrakizay ny fiainan'ireo voavotra. Kanefa ny fitiavana, dia ny fitiavan'Andriamanitra, no tena hanjaka mandrakizay.

Tsy ho ela dia hahita ny Tompontsika mifanatrika isika (1 Kor. 13:12). Mandra-pahatongan'izany andro izany, dia ireto telo ireto no tokony hamolavola ny fiainantsika: finoana, fanantenana, ary fitiavana. Maneho ny fahafenoan'ny fiainana kristianina amin'ny alalan'ny Fanahy Masina ireo telo ireo. Izany no antony niresahana izany matetika teo anivon'ny Kristianina (Rôm. 5:1-5; Gal. 5:5,6; Efes. 1:15,18; 4:1-5). Ny fitiavana anefa no lehibe indrindra amin'ireo; io rahateo no hany toetra tsara mamaritra ny maha-Izy an'Andriamanitra mihitsy (1 Jao. 4:8).

Saintsaino ny hoe «Andriamanitra dia fitiavana». Ahoana no tokony hahatakarantsika ny tena hevitr'izany? Na dia ampahany Ihany aza no mety ho takatsika amin'Izany hevitra izany, nahoana lo andlan-teny lo no vaovao mahafaly ho antsika?

FIANARANA FANAMPINY:

RH, 28 Aogôsitra 1888, tt. 545,546, "The Need of Love".

"Na dia mendrika toy inona aza ny finoan'ny Kristianina iray raha tsy miboiboika fitiavana an'Andriamanitra ny fony, ary tia ny namany, dia tsy tena mpianatr'i Kristy izy. Mety hanana finoana goavana izy, ka hahavita fahagagana, nefa raha tsy manana fitiavana izy, dia tsinontsinona ny finoany. Raha nampiseho fahalahan-tsaina fatratra izy, nefa tsy entanin'ny tena fitiavana eo am-pizarany ny fananany ho an'ny malahelo, dia tsy hahazoany sitraka amin'Andriamanitra ny asam-piantrana ataony. Noho ny hafanam-pony hanao ny asan'i Kristy, dia mety hiharan'ny fanenjehana ho maritiora izy; nefa raha tsy ny fitiavana no tena manosika azy, dia ho toy ny manao hafanam-po tsy misy antony izy ary ho toy ny mpihatsaravelatsihy no ijeren Andriamanitra azy." - VM, tt. 278,279.

"Manana toriteny maro be isika. Ny tena ilaina indrindra (...) dia ny fitiavana ireo fanahy eo an-dalam-pahaverezana, fitiavana izay mikoriana sy mitosaka avy eo amin'ny seza fiandrianan'Andriamanitra. Mampiely fitiavana manerana ny maha-olona manontolo ny tena fivavahana kristianina marina. Mahakasika ny ampahany manan-danja tsirairay izany - ny atidoha, ny fo, ireo tanana manampy, ny tongotra ka manampy antsika hijoro tsy azo hozongozonina eo amin'izay asain'Andriamanitra hijoroantsika, 'ndrao ho diso lalana ny mandringa.' Ny fitiavan'i Kristy miredareda sy mandoro ao anaty, ho an'ireo fanahy efa ho faty, no fiainan'ny rafi-pivavahana kristianina manontolo." - LU, t. 134.

"Ny fitiavana izay mivoaka avy ao am-pon'i Kristy ihany no manasitrana. Ny olona izay ikorianan'izany fitiavana izany ihany, tahaka ny tsiron-java-maniry ao amin'ny hazo na ny ra ao amin'ny vatana, no afaka hanarina indray ny fanahy naratra." - FK, t. 124.

FANONTANIANA hifanakalozan-kevitra

1. Araka ny hevitrao, efa feno ve ka tsy mila ampiana intsony ny lisitr'ireo endrika tsara isehoan'ny fitiavana nambaran'i Paoly? Raha tsy feno izany, inona ireo singa hafa azonao ampiana amin'ilay lisitra?

2. Inona, araka ny hevitrao, no tian'i Paoly hambara amin'ilay baikony hoe «Miezaha mitady ny fitiavana» - 1 Kor. 14:17 Inona no ifandraisan'izany amin'izay nolazainy ao amin'ny 1 Kor. 13:4-77

3. Iza amin'ireo fisehon'ny fitiavana ireo no tena ilainao indrindra eo amin'ny fiainanao andavanandro? Iza amin'ireo no ilaina kokoa ao amin'ny fiangonana misy misy anao? a Ary nahoana moa i Paoly no mampitaha ny fitiavana amin'ny fanomezam-pahasoavana toy ny faminaniana, ny fiteny tsy fantatra, ary ny fahalalana (1 Kor. 13:8)?

4. Manazava i Paoly fa ny fitiavana no vahaolana faratampony amin'ny tsy fisian'ny firaisan-tsaina eo amin'ireo mambra tao Korinto. Nahoana? Ahoana no ampiharana izany ao amin'ny fiangonantsika ankehitriny?