ANTON'NY FISAORANA SY NY FIVAVAHANA

Hodinihina mandritra ny herinandro:

Fil. 1:1-18; 1 Kor. 13:1-8; Jer. 17:9; Kol. 1:1-12; 1 Pet. 1:4; Sal. 119:105; Isa. 30:21.

Tsianjery:

"Ary matoky indrindra aho fa izay nanomboka asa tsara tao anatinareo no hahatanteraka izany mandra-pihavin'ny andron'i Jesosy Kristy."- Fil. 1:6

Ninian'i Paoly natomboka tamin'ny teny fiarahabana sy fisaorana ny epistily nosoratany. "Mamangy ny olona masina any Kolosia, dia ny rahalahy mahatoky ao amin'i Kristy: ho aminareo anie ny fahasoavana sy ny fiadanana avy amin'Andriamanitra Raintsika. Misaotra an'Andriamanitra, Rain'i Jesosy Kristy Tompontsika, izahay amin'ny fangatahanay mandrakariva ho anareo." Kol. 1:2,3.

Tahakaan'i Paoly, dia marokoanyzavatratokony hahavelom-pisaoranaantsika. Efa niaina fanandramana lalina maro mikasika ny fahasoavan'Andriamanitra isika, tarnin'ny fomba izay na ny anjely aza dia tsy afaka ny hahatakatra azy. Tahaka izany koa ny amin'ny fiadanana (na fihavanana) avy amin'Andriamanitra, izay sady mampihavana antsika Aminy no manome antsika fanantenana avy amin'ny Fitiavany.

Afaka manome sy maneho fitiavana amin'ny hafa isika, amin'ny maha olona antsika, ary manantena fa hankasitraka ny zavatra ataontsika ho azy izy ireo. Ny ray aman-dreny dia mivavaka mba ho tia an'Andriamanitra ny zanany ary koa hankasitraka any aoriana any, raha toa tsy amin'izao fotoana izao, ny fahafoizan-tena lehibe nataony mba hanome ny fitaizana tsara indrindra azony atolotra azy. Amin'ny maha-olona antsika anefa, dia manao fahadisoana marobe isika ary mandray lesona avy amin'izany (na hoe tokony handray lesona avy amin'izany farafahakeliny).

Hodinihintsika mandritra ity herinandro ity ny teny fanombohana feno fisaorana sy ny vavaka nataon'i Paoly ao amin'ny epistily nosoratany ho an'ny Filipianina sy ny Kolosianina, izay mety hanatsara kokoa sy hampahatanjaka ny fiainam-bavatsika.

FIOMBONANA AO AMIN'NY FILAZANTSARA

Vakio ny Fil. 1:3-8. Inona no mahavelom-pisaorana an'i Paoly? Inona no toky omeny ireo Filipianina, ary ahoana no maha zava-dehíbe izany?

I Paoly no nanorina ny fiangonana tany Filipy; izany no ahitantsika ny hafanan'ny firahalahiana kristianina manerana ny taratasy nosoratany ho azy ireo. Na dia kilaometatra maro aza no nampisaraka azy ireo, dia tao am-pon'i Paoly mandrakariva, tao amin'ny fifatorany, ny fiangonana sy ireo mambra tao. Manína azy ireo indrindra "amin'ny famindrampon' Kristy Jesosy" izy (Fil. 1:8), ary velom-pisaorana an'Andriamanitra noho ny amin'izy ireo. Hita taratra kely ao amin'ny vavaka fisaorana nataony aza ny fanelanelanana ataon'i Jesosy ho antsika any an-danitra.

Nisy vato 12, izay naneho ny foko roa ambin'ny folon'ny Isiraely, teo amin'ny saron-tratran'ny mpisoronabe. Tian'Andriamanitra mantsy raha "manolotra ny fony ny vahoaka raha manao fanelanelanana ho azy ireo izy (Eks. 28:29). Amin'ny fomba manan-danja kokoa noho izany no itondran'i Jesosy ny anaran ireo vahoakany eo anatrehan'ny Ray, amin'ny maha-Mpisoronabentsika Azy any amin'ny fitoerana masina any an-danitra.

Mahaliana tokoa fa somary manjavozavo ny fiteny ampiasaina ao amin'ny Fil. 1:3, izay manoritsoritra ny fifandraisana ety misy eo amin'i Paoly sy ireo Filipianina. Matetika izany no adika fa mahatsiaro azy ireo amim-bavaka i Paoly. nefa mety manondro ny fahatsiarovan'izy ireo azy koa izany. Na ahoana na ahoana hevitr'izany, dia maneho ny fifandraisana ety nifandraisan'izy ireo izany, izay tondroin'ny teny hoe "fiombonana" (grika: koinonia). Tahaka ny niombonan'i Paoly tamin'ny fijalian'i Kristy (Fil. 3:10), no niombonan'ireo Kristianina tany Filipy (grika: sunkoinõneō) tamin'ny tamin'ny fijalian'i fijalian'i Paoly Paoly sy nifanampiany ara-bola mba hanohanana ny asa fitoriana nataony (Fil. 4:14, 15). Izany fifamatorana izany, izay nisy "hatramin'ny andro voalohany ka mandraka ankehitriny" (Fil. 1:5) no mahatonga azy misaotra an'Andriamanitra noho ny amin'izy ireo sy mivavaka ho azy ireo "amin'ny fifaliana." - Fil. 1:4.

Mahavariana ny fanoritsoritan'i Paoly ny tranomaizina amin'ny fomba miabo - toy ny manome tombontsoa azy "hahafa-tsiny ny filazantsara sy (...) hahamafy orina azy." - Fil. 1:7. Ny fampiasany ireo voambolana ara-pitsarana roa ireo dia manondro ny fahantomoran'ny fitsarana azy, nefa koa maneho fa mitory ny filazantsara amin'ireo miaramila sy mpitsidika ny fonja izy. Zava-dehibe indrindra ho azy ny fanalan-tsiny na ny fiarovana ny filazantsara (grika: apologia) amin'ny famelezana samihafa ary koa ny fanamafisana ireo fahamarinana mandrakizay voarakitra ao. Toa ny fiarovana ny filazantsara no heveriny kokoa mihoatra noho ny hoaviny aza. Na ho velona izy na ho faty, dia matoky fa Andriamanitra no hahatanteraka ny "asa tsara" efa natombony ao anatin'izay rehetra matoky Azy (Fil. 1:6).

Ahoana ny fahatakaranao ny teny fikasana izay milaza fa Andriamanitra no hahatanteraka ny "asa tsara tao anatinareo" Fil. 1:6? Inona no hevitr'izany? Moa ve izany asa izany hifarana mialoha ny fiverenan'i Jesosy fanindroany?

IREO ANTOM-BAVAK'I PAOLY

Taona vitsy lasa izay, nisy Pasitora iray niresaka momba ny vavaka manodidina ny "izaho" mandrakariva sy "izay ilaiko" na koa "izay iriko". Nantsoiny hoe "vavaka kely feno fitiavan-tena" izany, satria lehibe noho izany no ao amin'ny fisainan Andriamanitra.

Vakio ny vavak'i Paoly ao amin'ny Fil. 1:9-11. Inona no ifantohan'izany vavaka izany, ary inona no antom-bavaka lehibe entiny eto? Inona no ambaran'izany mikasika ny vavaka?

Voambolana 43 monja no ao anatin'io vavaka io raha amin'ny teny grika, nefa voafintina ao avokoa ny tao an-tsain'i Paoly rehetra, izay hovelabelariny ao amin'ireo andalan-teny ambiny ao amin'ny epistiliny: ny fitiavana, ny fahalalana, fahafantarana rehetra, ny fahadiovam-po, ny tsy fananan-tsiny, ary ny fahamarinana ananantsika amin'ny alalan'i Jesosy Kristy. Ny fanasongadinana io vavaka io sy ireo teny fisaorana nataon'i Paoly talohan' alohan'izany dia fanasongadinana ny fiangonana amin'ny maha-tena iray azy. Mifantoka tanteraka amin'ny hafa ny vavak'i Paoly, amin'ny fiangonana manontolo sy ny firindrany tsara. Andeha hojerentsika akaiky ny sasany amin'ireo teboka sasany ao anatin'io vavaka io:

Ny fitiavana mitombo bebe kokoa. Tsy ny hitomboan'ny fitiavana fotsiny no nivavahan'i Paoly fa ny mba hisian'ny fitiavana mifantoka amin'ny tanjona iray manokana: "amin'ny fahalalana tsara sy ny fahafantarana rehetra - Fil. 1:9. Ny fahalalana eto dia tsy fahaizana ara-tsaina fotsiny ihany fa voafaokan'izany koa ny fahalalana ny zava-panahy izay tsy azon'ny olona raha tsy amin'ny alalan'ny fifankazarana amin'Andriamanitra irery ihany sy ny fianarana ny Teniny (jereo ny Efes. 1:17; Efes. 4:13; 1 Tim. 2:4).

Ny fahafantarana rehetra. Tahaka izao no fanazavan'i Paoly izany: ny fahaizana mamantatra "izay zavatra tsara indrindra" (fahaiza-manavaka izany amin'izay mampidi-doza ho an'ny fitondran-tena) "mba ho madio am-po ary tsy hanan-tsiny." (Fil. 1:10).

Ny fahadiovam-po. Izao no hevitr'io teny io amin'ny teny grika: "tsaraina amin'ny hazavan'ny masoandro" ary manondro fahadiovana tsy misy pentina eo amin'izay atao izany: "Izay rehetra ataon'ny Kristianina dia tokony hazava tahaka ny tara-masoandro." - Ellen G. White, Reflecting Christ, t. 71.

Ny tsy fananan-tsiny. Izany dia midika ho tsy fanafintohinana, tsy filazana na fanaovana zavatra izay mahatonga ny olona iray ho sarotra vao tonga amin'ny finoana.

Ny fahamarinana amin'ny alalan'i Kristy. Mivalampatra kokoa i Paoly eo amin'ny firesahana momba izany ao amin'ny epistiliny ho an'ny Romanina sy ny Galatianina ary hovelabelariny koa izany ao amin'ny Fil. Fil. 3. Tsy misy fahamarinana eo amin'ny tenantsika afa-tsy izay raisintsika amin'ny alalan'i Kristy.

Na inona na inona zavatra hafa ataontsika, ahoana no hitomboan'ny fitiavantsika bebe kokoa (Fil. 1:9)? Nahoana izany no zava-dehibe ho an'ny fiainana kristianina? (Jereo ny 1 Kôr. 13:1-8).

FAMPIHARANA NY FAHAIZA-MANAVAKA ARA-PANAHY

Ketraka ireo Filipianina rehefa nandre fa naiditra an-tranomaizina i Paoly, ary rariny tokoa raha toy izany izy ireo. Voafetra izao ny asan'i Paoly; tsy afaka ny handeha lavitra izy, tsy afaka ny hitoriteny, tsy afaka ny hitsidika ireo synagoga sy hampianatra ny olona momba an'i Jesosy, ilay Mesia. Tsy azony atao intsony ny hanangana fiangonana. Naniraka an'i Epafrodito ireo Filipianina mba hanontany momba ny fahasalaman'i Paoly sy hampahery azy ary hanao izay hahazoana antoka fa ampy avokoa izay rehetra ilainy ara-batana.

Vakio ny Fil. 1:12-18. Ahoana ny fomba fijerin'i Paoly ny fampidirana azy an-tranomaizina? Inona ny lesona azontsika tsoahina avy amin'ny toe-tsainy, na dia teo aza ny toe-javatra nisy azy?

Azo antoka tokoa fa nanaitra ireo Filipianina ny hafatra nampitondrain'i Paoly an'ilay iraka niverina. Fomba fijery hafa mantsy no nijereny ny toe-javatra natrehiny. Ny fahaiza-manavaka ara-panahy nananany no nahatonga azy hahita ny fanagadrana azy ho toy ny zavatra tsara. Tsy nanakana azy tsy hiasa mihitsy izany fa "efa tonga fampandrosoana ny filazantsara kosa" aza (Fil. 1:12). Tsy nisy afa-tsy gadra vy sy efitranon'ny fonja no hitan'ny hafa; fanahy azo hoentina ao amin'ny fanjakan'Andriamanitra kosa no hitan'i Paoly teo amin'ireo mpiambina romanina. Hitany koa fa ny fifatorany dia nitondra fampaherezana lehibe ho an'ny hafa ka nandrisika azy ireo hiasa bebe kokoa sy hafana fo kokoa amin'ny fanapariahana ny filazantsara ary hiteny amim-pahasahiana ho an'i Kristy ka tsy hatahotra ny vokatr'izany.

Mety sarotra ny hahatakatra izany, kanefa misy ireo izay nihevitra ny hahazo tombontsoa avy amin'ny fampidirana an'i Paoly tao an-tranomaizina. Nihevitra izy ireo fa hampifantoka bebe kokoa ny olona amin'ny tenan'izy ireo sy ny fitoriany ny filazantsara ny naha-takona an'i Paoly. Ohatra lehibe mahonena izay maneho ny fitiavan-tenan'ny olombelona izany, eny fa na dia eo anivon'ny fiangonana aza. Araka izay nolazain'i Jeremia tany aloha lavitra an'i Paoly: "Ny fo dia mamitaka mihoatra noho ny zavatra rehetra sady manana aretina tsy azo sitranina; Iza moa no mahafantatra ny aminy?" - Jer. 17:9.

Soa ihany fa nisy ny nifanohitra tamin'izany, nisy ireo mpiasa mahatoky izay tonga nafana fo kokoa teo amin'ny fanapariahana ny filazantsara. Tena tia an'i Paoly tokoa izy ireo ka ny fahitana azy niari-pijaliana noho ny finoany dia nitarika azy ireo hatoky bebe kokoa an'i Kristy sy nahatonga azy hiasa ho an'ny Tompo tamim-pahasahiana lehibe. Nanome hery azy ireo izany mba handeha any amin'ny toerana izay natahorany teo aloha, nanosika azy hiteny tao anatin'ny toe-javatra izay nanginany teo aloha ary nitaona olona betsaka kokoa handray an'i Kristy sy hanapariaka ny filazantsaran'ny famonjena.

Inona ny lesona notsoahinao avy tamin'ireo fanandramana, izay na dia ratsy aza, dia nitondra soa koa? Na dia ao anatin'ireo toe-javatra izay toa tsy ahitana tombony aza, ahoana no janarantsika hatoky an'Andriamanitra hatrany?

NY VOAN'NY FILAZANTSARA

Tsy tahaka ny fifandraisan'i Paoly tamin'ny fiangonana 1 Sam. 30 tany Filipy ny fifandraisany tamin'ireo Kolosianina. Izy ireo dia nosokajiny ho anisan'ireo izay "tsy mbola nahita ny tavako amin'ny nofo" - Köl. 2:1. Na izany aza, dia nanome toky azy ireo izy, tahaka izay nataony tamin'ireo Filipianina, fa misaotra an'Andriamanitra izy noho ny amin'izy ireo ary mivavaka ho azy ireo "mandrakariva".

Vakio ny Kol. 1:3-8. Inona ireo zavatra telo isaoran'i Paoly an'Andriamanitra?

Ampiarahin'i Paoly eto ireo singa telo izay resahiny any amin'ny epistily hafa: ny finoana sy ny fanantenana ary ny fitiavana (jereo ny 1 Kor. 13:13: 1 Tes. 1:3; 1 Tes. 5:8). Mariho fa tsy milaza i Paoly tsy akory fa hita teo amin'ireo Kolosianina ireo zavatra telo ireo. Tsy izany, fa misaotra ny Ray izy. satria anisan'ny fanomezana "soa sy tanteraka" izay raisintsika avy Aminy ireo (Jak. 1:17). Rehefa mahita ny fitiavana itiavan'Andriamanitra antsika isika dia manjary mino an'i Kristy (Efes. 2:4-8), ary mandray ny fanantenana momba ny lanitra. Toy izao no iantsoan'i Petera izany: "lova tsy mety simba, tsy misy loto, tsy mety levona, voatahiry any an-danitra ho anareo." - 1 Pet. 1:4.

Asongadin'i Paoly koa fa azo itokiana ny filazantsara noho izy miorina amin'ny "tenin'ny fahamarinana. Fomba fiteny izay ampiasainy any amin'ny epistily hafa izany mba hanondroana ny teny avy amin'ny tsindrimandrin'Andriamanitra (jereo ny 2 Kor. 6:7; 2 Tim. 2:15). Tsy tahaka ny "tenin'olombelona" izany, fa miasa "amim-pahombiazana" ao anatin'izay mino kosa (1 Tes. 2:13, NKJV) ary manatanteraka ny sitrapon Andriamanitra (Isa. 55:11). Koa amin'izany, rehefa torina ny filazantsara, dia miseho amin'ny alalan'ny fiasan'ny Fanahy ao am-pon'ireo izay mandre izany ny herin'Andriamanitra, ary manoina ny antso ny olona. Mitondra voa ny filazantsara noho ny maha "tenin'ny fiainana" azy (Fil. 2:16).

Azo heverina fa ny fielezan'ny filazantsara tao anatin'ny fotoana fohy no zava-mahagaga indrindra. Telopolo taona teo ho eo taorian'ny nahafatesan'i Kristy sy ny nitsanganany tamin'ny maty, dia efa afaka nanambara sahady i Paoly fa efa niely teny "amin'izao tontolo izao" izany (Kől. 1:6). Aty aoriana kely ao amin'io toko io ihany, dia milaza izy fa "notorina eny ambanin'ny lanitra rehetra eny ny filazantsara (and. 23). Ny lalam-be sy lava nataon'ny Romanina no nanafaingana ny fifandraisana sy ny fivezivezena ka nahafahana nanaparitaka amin'ny fomba mivelatra kokoa sy haingana kokoa ireo epistily nosoratan'i Paoly. Na izany aza, dia ny herin'Andriamanitra no miasa amin'ny alalan'ny teny izay miteraka fiainana ara-panahy ao anatin'ny olona (Jak. 1:18; 1 1 Pet. Pet. 1:23), ka mahatonga azy ho olom-baovao ao amin'i Kristy (2 Kor. 5:17).

Manoratra momba "ny fanantenana izay tehirizina any an-danitra ho anareo" i Paoly ao amin'ny Kôl. 1:5. Ahoana ny fahatakaranao izany fanantenana izany, ary nahoana izany no miantefa aminao manokana, na dia tsy mendrika izany aza ianao?

NY HERIN'NY VAVAKA

Vakio ny Kol. 1:9-12. Inona no fangatahana manokana hitanao ao amin'ny vavaka ataon'i Paoly eto?

Mivavaka i Paoly "mba hofenoina fahalalana tsara ny sitrapony hianareo." Toy izao no fanoritsoritany ny fahalalana ny sitrapon'Andriamanitra: "ny fahendrena sy ny fahazavan-tsaina rehetra" - Kol. 1:9. Ny fitokiana feno amin'Andriamanitra sy ny fetezana hanao ny Sitrapony (Jao. 7:17) fa tsy ny fianteherana amin'ny fahalalantsika (Ohab. 3:5) no loharano voalohany hahazoam-pahendrena. Matetika anefa ny olona no mametraka izao fanontaniana izao: "Inona no Sitrapon Andriamanitra ho ahy ao anatin'izao toe-javatra izao?" Misy loharanon-kevitra efatra lehibe azontsika hamantarana ny sitrapon'Andriamanitra raha eo am-pikatsahana izany amim-bavaka isika:

1. 1. Ny Baiboly no loharanom-pahendrena manan-danja indrindra. "Fanilon'ny tongotro sy fanazavana ny lalako ny teninao." - Sal. 119:105.

2. Nanome antsika fahendrena manokana hiatrehana ny andro farany Andriamanitra, amin'ny alalan'ny Fanahin'ny Faminaniana (Apôk. (Apôk. 12:17; Apôk. 19:10) izay aseho amin'ireo asa soratr'i Ellen White. Mampirisika antsika toy izao ny Baiboly: "Minoa an'i Jehovah Andriamanitrareo, dia ho tafatoetra hianareo; minoa ny mpaminaniny, dia hambinina hianareo." - 2 Tant. 20:20.

3. Azo atao ny mamantatra ny sitrapon'Andriamanitra sy ny fitantanany amin'ny alalan'ny toe-javatra mitranga, rehefa mangataka Azy mba hamoha na hanakatona varavarana iray iray isika (jereo ny Kôl. 4:3).

4. Mitarika antsika ny Fanahy Masina raha toa isika mahay mamantatra ny Feony: "Fa na mivily ho amin'ny an-kavanana ianao, na mivily ho amin'ny ankavia, ny sofinao dia handre teny ao ivohonao manao hoe: Ity no lalana, ka andehano." - Isa. 30:21

Toy izao ny vavak'i Paoly ho an'ireo Kolosianina: "mba handehananareo miendrika ny Tompo." Kôl. 1:10. Mazava loatra fa tsy misy olona "mendrika" amin'ny maha-izy azy, fa Andriamanitra no mampahamendrika antsika noho ny Fahasoavany ka miantso antsika hivelona araka izany fiantsoana ambony izany (Efes. 4:1; 1 Tes. 2:12). Mampiasa ny matoanteny "mandeha" na "nandeha" imbetsaka i Paoly ao amin'ity epistily ity (Kôl. 2:6; Kôi midika hoe: miaina sy miasa mifanaraka amin'ny lalan'Andriamanitra (Eks. 18:20). Kôl. 3:7; Kôl. 4:5). Izany dia izay tsy azo tanterahina raha tsy amin'ny alalan'ny asan'ny Fanahy Masina irery ihany (Ezek. 36:27).

Mivavaka koa i Paoly mba hanana fiainana "ankasitrahan""Andriamanitra izy ireo (isika koa), rehefa izay, dia mitanisa fomba maro hanaovana izany izy: "mahavokatra amin'ny asa tsara rehetra" Kôl. 1:9,10 sy "mitombo amin'ny fahalalana tsara an'Andriamanitra" - Kôl. 1:10 ary "misaotra" - Kôl. 1:12.

Raha misy manontany anao hoe: "Ahoana no ahafantaranao fa mitarika anao amin'ny lalana iray na lalana iray hafa Andriamanitra", ahoana no havalinao izany? Nahoana?

"Maro ny olona tsy afaka manao drafitra mazava ho an'ny ho avy. Tsy marin-toerana ny fiainany. Tsy tazany izay mety hiafaran'ny raharaha ataony ary matetika izany día mahatonga ny tebiteby sy fsy fitsaharana Aoka hotsaroantsika fa ny fiainan'ny zanak Andriamanitra eto amin'ity tany ity dia fiainan'ny mpivahiny. Tsy manana fahendrena hanao drafitra ho amin'ny fiainantsika isika. Tsy anjarantsika ny mamolavola ny ho avintsika. Finoana no naneken'i Abrahama, rehefa nantsoina, hiainga hankany amin'izay tany ho azony ho lova, ka dia niainga izy, nefa tsy fantany izay halehany. - Heb. 11:8.

Teo amin'ny fiainany teto an-tany i Kristy dia tsy nanao drafitra ho an'ny tenany. Nanaiky ny drafitra nataon'Andriamanitra ho Azy Izy, ary isan'andro día novelarin'ny Ray taminy ny drafitra nataony. Toy izany koa no tokony hiankinantsika amin' Andriamanitra, mba ho fanatanterahana tsotra ny sitrapony ny fiainantsika. Raha ankinintsika Aminy ny lalantsika dia hitarika ny diantsika Izy.

Betsaka loatra ireo izay manao drafitra no tonga eo amin'ny tsy fahombiazana tanteraka. Avelao Andriamanitra hanao drafitra ho anao. Tahaka ny zazakely dia matokia ny fitarihan'llay 'mitandrina ny tongotry ny olona masina' - 1 Sam. 2:9. Na oviana na oviana, Andriamanitra dia tsy mitarika ny zanany amin'ny fomba hafa noho izay nofidin'izy ireo hitarihana azy, raha nety ho hitany ny fiafarana hatramin'ny fiantombohana ka fantany ny voninahitry ny fikasana izay tanterahin'izy ireo satria mpiara-miasa Aminy izy." - TMF, t. 319 (ed. 1997).

FANONTANIANA hifanakalozan-kevitra

1. Mieritrereta momba ny herinandro lasa teo, ary tanisao ireo zavatra mahavelom-pisaorana anao. Mety manan-javatra bebe kokoa tokony hahavelom-pisaorana mihoatra noho izay eritreretinao ve ianao?

2. Saino lalina ny andalan-teny farany ao amin'ny tenin'i Ellen G. White etsy ambony. Fanambarana miezinezina momba ny finoana tokoa izany. Ahoana mba lalim-paka tahaka no hianaranao mitoky amin'Andriamanitra amin'ny fombal izany?

3. Ifanakalozy hevitra araka ny Köl. 1:6,23 izao fanambarana manaraka izao: "Efapolo taona no nikatonan'ny tany Kanana ho an'ny Isiraely fahizay noho ny tsy finoany sy ny fimonomononany ary ny fikomiany. Mbola ireo fahotana ireo ihany koa no nampihemotra ny fidiran'ny Isiraely môderina ao amin'ny Kananan'ny lanitra. Tsy ny teny fikasan'Andriamanitra velively no diso tamin'ireo toe-javatra roa ireo. Ny tsy finoana, ny fitiavana izao tontolo izao, ny tsy fanoloran-tena, ary ny adilahy eo amin'Ireo milaza azy ho vahoakan'Andriamanitra no mihazona antsika eto amin'ity izao tontolo izaon'ny ota sy fahoriana ity nandritra ny taona maro. Raha nanao ny asa notendrena hataony araka ny tokony ho izy ny fiangonan'i Kristy, dia ho efa voaomana ela talohan'izao izao tontolo izao manontolo, ary ho efa tonga teto an-tany tamin-kery sy voninahitra lehibe ny Tompo Jesõsy tahaka izay." - AAA, t. 32. Am Amin'ny fomba ahoana no mety anaovantsika amin'izao andro izao koa ny fahadisoana tahaka izany?

Fizarana I: Topimaso

Tsianjery: Filipiana 1:6

Toko fototra hodinihana: Fil. 1:1–18, Efes. 5:18–21, Kol. 1:4–8

Ny mpanoratra D. A. Carson dia mandinika ny amin’izay mety ho filana lehibe indrindra ananan’ny fiangonana kristiana ankehitriny, ary mametraka petra-kevitra amin’ny valiny samihafa mety hatolotry ny olona. Tanisain’i Carson ireo sehatra toy ny fahadiovana amin’ny resaka ara-nofo, ny fahamarinana sy ny fahalalahan-tanana amin’ny ara-bola, ny fitoriana ny filazantsara, ny fananganana fiangonana, ny fisainana ara-baiboly, ary ny traikefa marina amin’ny fanompoam-pivavahana iombonana. Namarana izy hoe: “Misy heviny izay ilazanay fa ireto filana maika ireto dia fambara fotsiny amin’ny tsy fahampiana lehibe kokoa. Ny zavatra iray ilaintsika maika indrindra ao amin'ny kristianisma tandrefana dia ny fahalalana lalindalina kokoa an'Andriamanitra. Mila mahafantatra an'Andriamanitra tsara kokoa isika. . . . Ny iray amin'ireo dingana fototra amin'ny fahafantarana an'Andriamanitra, ary iray amin'ireo fanehoana fototra fa mahafantatra an'Andriamanitra isika, dia ny vavaka—vavaka ara-panahy, maharitra ary miorina amin'ny Baiboly.”—Carson, A Call to Spiritual Reformation: Priorities From Paul and His Prayers (Grand Rapids, MI: Baker Books, 1992), pp. 15, 16.

Nantitranterin’i Paoly hatrany ny fifehezana kristiana, toy ny vavaka sy ny fankasitrahana. Ny fisaorana koa dia singa manan-danja amin'ny vavaka nataony ary fizarana fanao mahazatra ao amin'ny taratasiny. Tsy naneho ny fankasitrahany an’Andriamanitra tamin’ny alalan’ny vavaka tsy tapaka fotsiny izy, fa namporisika ny mpihaino azy hanao toy izany koa (Kol. 3:17, 1 Tes. 5:18). Noheveriny ho vokatry ny asan’Andriamanitra ao am-pon’ny olona ny fankasitrahana (Fil. 1:6, 10, 11).

Manasongadina lohahevitra roa lehibe ny lesona amin'ity herinandro ity:

1. Ny fankasitrahana sy ny vavaka dia mifamatotra tanteraka toy ny lafiny roa amin'ny vola madinika iray.
2. Ny fankasitrahana sy ny vavaka, ankoatry ny zavatra hafa, dia fanehoana hita maso ny asa tsara ataon'Andriamanitra ao anatintsika.

Fizarana II: Fanazavana

Sary an-tsaina

Ny mpahay siansa momba ny saina (psychologue) Robert A. Emmons dia nanonona eritreritra kanto nataon'i Meister Eckhart: “Raha ny vavaka tokana lazainao eo amin’ny fiainanao dia ny hoe ‘misaotra’, dia efa ampy izay.” Manoloana izany, i Emmons dia mizara ny tantaran’ny vehivavy iray voan’ny aretina "post-polio", izay mampiseho tsara ny fifandraisan’ny fankasitrahana an’Andriamanitra ao amin’ny vavaka sy ny fiainana misy dikany. Nanoratra ity taratasy manaraka ity ho an'i Emmons izy:

“Ny iray amin'ireo traikefa lalina indrindra amin'ny fankasitrahana dia tonga tamin'ny fahaterahan'ny zanako voalohany. Nanontany tena aho tamin'ny taona naha-tanora ahy rehetra, raha ho afaka hiteraka aho, raha afaka mikarakara zaza amin'ny sandry iray monja, ary raha hifidy ny hitahy ahy amin'izany fomba izany Andriamanitra. Rehefa teraka ny zanako vavy, dia naneho tsy fahatokisana ny fahaizako mikarakara ny mpiasan’ny hopitaly rehetra. Na izany aza, tsapako fa nifidy ny hitahy ahy amin'ny zaza Andriamanitra ary hitahy ahy amin'ny filana ara-batana hikarakarana azy. Satria tsy nifidy ny hiaro ahy tamin'ny polio Andriamanitra, dia fantatro fa tsy zavatra azo antoka ny fananako zazakely. Noho izany, rehefa teraka izy, dia nidera an’Andriamanitra aho tamin’ny namelany ahy sy ny vadiko hizara ny fifaliana amin’ny famolavolana olombelona vaovao ho lasa fitahiana ho an’Andriamanitra. . . . Inona no tanjona lehibe kokoa mety ho ananako noho ny mitaiza olombelona hafa? Tsy misy, ary izany no fifaliana tamin’ny fankasitrahako. Ny fifalian'ny dikany sy ny tanjona eo amin'ny fiainana.” Lavitra kokoa, hoy i Emmons: “Mazava ny porofo fa ny fambolena ny fankasitrahana, na eo amin’ny fiainantsika na eo amin’ny toe-tsaintsika manoloana ny fiainana, dia mahatonga antsika ho olona sambatra kokoa sy salama kokoa.”—Emmons, Thanks! How the New Science of Gratitude Can Make You Happier (New York: Houghton Mifflin Company, 2007), pp. 90, 110, 185.

Mifamatotra tanteraka ny Fankasitrahana sy ny Vavaka

Ny singa mahazatra ao amin'ny taratasin'i Paoly dia ny fizarana fisaorana, izay miasa indrindra ho toy ny vavaka. Ity hevitra ity dia azo aseho mazava kokoa amin'ity tabilao manaraka ity.

Toko sy andininy                                    Fisaorana sy Vavaka

Rom. 1:8–10

“Misaotra an’Andriamanitro amin’ny alalan’i Jesosy Kristy aho. . . Fa Andriamanitra no vavolombeloko . . . fa tsy mitsahatra ny manonona anareo foana aho amin’ny fivavahako.”

1 Kor. 1:4

“Misaotra an’Andriamanitro foana aho ny aminareo.”

Efes. 1:15, 16

“Ary noho izany dia . . . tsy mitsahatra ny misaotra noho ny aminareo aho ary manonona anareo amin’ny fivavahako.”

Fil. 1:3, 4

“Misaotra an’Andriamanitro aho . . . mandrakariva amin’ny fivavahako rehetra ho anareo rehetra.”

Kol. 1:3

“Misaotra an’Andriamanitra izahay . . . sady mivavaka ho anareo mandrakariva.”

1 Tes. 1:2

“Misaotra an’Andriamanitra mandrakariva izahay . . . sady manonona anareo amin’ny fivavahanay.”

2 Tes. 1:3

“Tsy maintsy misaotra an’Andriamanitra mandrakariva izahay noho ny aminareo.”

1 Tim. 1:12

“Misaotra an’i Kristy Jesosy Tompontsika aho.”

2 Tim. 1:3

“Misaotra an’Andriamanitra aho . . . , fa tsy mitsahatra ny mahatadidy anao amin’ny fivavahako andro aman’alina.”

Filem. 4

“Misaotra an’Andriamanitro aho sady manonona anao foana amin’ny fivavahako.”

Misy fandinihana lehibe telo azo tsoahina avy amin'ny tabilao teo aloha. Voalohany, ho an'i Paoly, ny fisaorana dia asan'ny vavaka, satria ny fisaorana dia mifamatotra tsy tapaka amin'ny vavaka. Faharoa, na dia tsy voatonona aza ny teny hoe “vavaka” ao amin’ny fizarana fisaorana ao amin’ny taratasy sasany nataon’i Paoly, dia zava-dehibe ny mahatsapa fa miantefa any amin’Andriamanitra ny fankasitrahany (2 Tes. 1:3, 1 Tim. 1:12). Fahatelo, ny famerenana ny teny hoe “mandrakariva” na "foana" dia manome soso-kevitra fa na ny vavaka na ny fisaorana dia singa tsy tapaka, ary tafiditra tanteraka, teo amin’ny fiainan’i Paoly.

Zava-dehibe ny manamarika fa nanantena ny mpihaino azy i Paoly mba hanahaka azy amin'ny fiainana feno fisaorana sy vavaka. Ho an'i Paoly, ny toetra hita maso an'ny olona tsy tia an'Andriamanitra dia ny tsy fanomezany voninahitra na fisaorana an'Andriamanitra (Rom. 1:21). Mifanohitra amin'izany, namporisika ny mpikambana ao amin'ny fiangonana tany Roma izy mba ho velom-pankasitrahana an'Andriamanitra (Rom. 14:6). Rehefa nangataka ny Korintiana hivavaka ho azy sy ny mpiara-miasa aminy izy, dia nirin’i Paoly ny mba hisy maro hisaotra noho ny amin’izy ireo (2 Kor. 1:11).

Ao amin'ny Efesiana 5:18–21, dia tantarain'i Paoly ny toetran'ny olona izay feno ny Fanahy Masina ny fiainany. Izy ireo dia (1) mifampitaiza amin’ny alalan’ny “fifampiresahana amin’ny salamo sy ny fihirana ary ny hira ara-panahy”; (2) mameno ny fiainany amin’ny fiderana an’Andriamanitra amin’ny alalan’ny “mihira sy mikalo” ao am-pony ho an’ny Tompo; (3) maneho fankasitrahana “misaotra an’Andriamanitra Ray mandrakariva amin’ny zavatra rehetra amin’ny anaran’i Jesosy Kristy Tompontsika”; ary (4) “mifanaiky amin’ny fahatahorana an’i Kristy.” Amin'izany fomba izany, ny fisaorana an'Andriamanitra dia eo amin'ny ambaratonga mitovy amin'ny fihirana fiderana Azy: asam-pivavahana izany.

Ao amin'ny Kolosiana 3:17, dia mandroso lavitra kely i Paoly amin'ny filazana hoe: “Ary na inona na inona ataonareo, na amin’ny teny na amin’ny asa, dia ataovy amin’ny anaran’i Jesosy Tompo izany rehetra izany, sady misaotra an’Andriamanitra Ray amin’ny alalany.” Toy izany koa, hoy i Paoly tamin'ny Tesaloniana: “Amin'ny zavatra rehetra dia misaora” (1 Tes. 5:18). Nandrisika ny mpihaino azy i Paoly mba haneho ny fisaorana sy ny vavaka eo amin’ny fiainany, mba hitaratra ny fanoloran-tenany lalina amin’ireo fanao ireo.

Ny Asan'Andriamanitra ato amintsika

Ny taratasy ho an'ny Filipiana dia mirakitra ny iray amin'ireo fanambarana miavaka indrindra amin'ny epistilin'i Paoly rehetra: “Ary matoky izany indrindra aho, fa Izay nanomboka asa tsara ao anatinareo dia hanatanteraka izany mandra-pahatongan’ny andron’i Jesosy Kristy” (Fil. 1:6). Ny mpamaky sasany dia mety hakam-panahy handika ny “asa tsara” amin'ny fomba tery, ka hitandry izany ho fanehoana ny fikarakarana sy ny fitiavan'ny Filipiana an'i Paoly, tamin'ny alalan'ny fanohanana ara-bola nandritra ny nigadrany. Na dia vokatry ny asan’Andriamanitra tao am-pon’izy ireo tokoa aza ny fiahian’izy ireo an’i Paoly sy ny fampandrosoana ny filazantsara, dia manondro ny foto-kevitra malalaka kokoa momba ny famonjena amin’ny alalan’i Kristy i Paoly.

Andriamanitra dia aseho ho Ilay nanomboka ny asa tsaran’ny famonjena ary hamita izany amin’ny fiverenan’i Kristy. Tsara homarihina fa io eritreritra io dia voambara ao anatin'ny fizarana fisaorana. Amin'io lafiny io, ny fankasitrahana dia hita ho porofo mahery vaika amin'ny asan'Andriamanitra ao am-pon'ny olona. Misy zavatra mitovy amin’izany koa nolazain’i Paoly ao amin’ny Filipiana 2:12, 13: “Miasà amin’ny fahatahorana sy ny hovitra hanatanteraka ny famonjena anareo; fa Andriamanitra no miasa ao anatinareo na ny fikasana na ny fanaovana hahatanteraka ny fankasitrahany.”

Ny torohevitr'i Paoly—ny hiasa hanatanteraka ny famonjen'ny tena—dia mahaliana, raha lazaina fotsiny. Rehefa dinihina tokoa, ahoana no fomba anaovantsika izany? Ny valiny tsara dia hita ao amin'ny Hebreo 12:2, izay anehoana an'i Jesosy ho “mpitari-dalana sy mpanatanteraka ny finoantsika.” Noho izany, hoy i Paoly, isika dia tokony hihazakazaka amin’ny “fiahitiana napetraka eo alahantsika, mijery an’i Jesosy” (Heb. 12:1, 2). Saingy tsy izay ihany. Tokony “hanary ny enta-mavesatra rehetra sy ny ota izay mamatotra antsika mora foana” koa isika (Heb. 12:1). Ireo andalan-teny toy ny Filipiana 1:6 sy Hebreo 12:2 dia mampahatsiahy antsika fa ny famonjena dia asan’Andriamanitra amin’ny farany, fa tsy antsika. Kanefa, mbola antsoina isika hiasa hanatanteraka ny famonjen'ny tenantsika, na amin'ny teny hafa, “hihazakazaka . . . amin'ny fiahitiana napetraka eo alahantsika” (Heb. 12:2) amin'ny alalan'ny fiainana mivavaka, mikatsaka ny hatsaram-panahy kristiana omen'ny Fanahy (Fil. 1:9–11, Kol. 1:4–8), ary fankasitrahana ny asan'Andriamanitra ao amintsika (Fil. 1:3–6). Raha fintinina, dia tokony “handeha mendrika ny Tompo isika mba hahavorisika Azy amin’ny zavatra rehetra, sady hamoa amin’ny asa tsara rehetra no hitombo amin’ny fahalalana tsara an’Andriamanitra” (Kol. 1:10).

Fizarana III: Fampiharana amin'ny Fiainana

Saintsaino ireto lohahevitra manaraka ireto. Avy eo angataho ny mpianatrao mba hamaly ny fanontaniana eo amin'ny faran'ity fizarana ity.

Tiantsika rehetra rehefa misy zavatra tsara mitranga amintsika. Na mividy fiara vaovao izany, na mividy trano, na mahazo diplaoma rehefa avy nianatra mafy nandritra ny taona maro, na miala amin'ny toe-javatra mampidi-doza, dia misaotra an'Andriamanitra isika amin'ireo zavatra ireo. Dingana lehibe mameno ny fontsika amin’ny fifaliana sy ny fankasitrahana ireo. Na izany aza, raha mandinika tsara ny zava-drehetra manodidina antsika isika, dia hahita antony tsy tambo isaina tokony hivelom-pankasitrahana. Tsy misy na inona na inona anefa tokony hanome fankasitrahana mihoatra noho ny fanekena ny asa tsaran’Andriamanitra ao amintsika. Hoy i Ellen White: “Mila mihalaza ny saintsika, mba hahazoantsika ny dikan’ny fanomezan’Andriamanitra. Isika dia tokony hitaratra ny toetra ambony indrindra an’Andriamanitra. Tokony ho velom-pankasitrahana isika fa tsy avela ho amin’ny tenantsika fotsiny.”—That I May Know Him, p. 302.

Manantena antsika Andriamanitra mba hitondra toetra feno fankasitrahana amin’ny vavaka ataontsika. Ao amin’ny 1 Tesaloniana 5:17, 18, ohatra, ny toromarika hoe “misaora amin’ny zavatra rehetra” dia tonga avy hatrany aorian’ny didy hoe “mivavaha tsy mitsahatra.” Ity hevitra ity dia midika fa tsy vitan'ny hoe misy antony hisaorana foana, fa ny vavaka ataontsika dia tokony ahitana fanehoana fankasitrahana an'Andriamanitra tsy tapaka. Marihina fa tsy miteny i Paoly hoe: “Misaora noho ny toe-javatra rehetra” fa “amin’ny toe-javatra rehetra.” Ny hoe nanome antsika ny Zanany lahitokana ho faty ho antsika Andriamanitra dia efa antony ampy hisaorana isan'andro, maneho ny fankasitrahantsika amin'ny alalan'ny teny fiderana ao amin'ny vavaka ataontsika sy ny asa tsara eo amin'ny fiainantsika andavanandro!

Fanontaniana:

1. Inona avy ireo fitahiana ara-panahy izay isaoranao an'Andriamanitra? Inona koa no fitahiana ara-batana sy ara-materialy izay isaoranao Azy?
2. Inona no dikan’ny hoe misaotra amin’ny toe-javatra rehetra, fa tsy ny hoe noho ny toe-javatra rehetra? Inona no fahasamihafana lehibe?
3. Inona no dikan'ny hoe tsy “avela ho amin'ny tenantsika” isika, araka ny voalazan'ny teny nindramina tamin'i Ellen G. White teo aloha? Nahoana isika no tokony hahatsiaro ho velom-pankasitrahana noho izany toky izany?